Papież Pius X
| Święty Pius X | |
| Herb | |
| Dewiza | Omnia instaurare in Christo Wszystko odnowić w Chrystusie |
| Imię łacińskie | Pius PP. X |
| Data wyboru | 9 sierpnia 1903 |
| Imię i nazwisko | Giuseppe Melchiorre Sarto |
| Urodzony | 2 czerwca 1835 |
| Zmarł | 20 sierpnia 1914 |
Święty Pius X, właściwie wł. Giuseppe Melchiorre Sarto (ur. 2 czerwca 1835 w Riese, w prowincji Treviso - zm. 20 sierpnia 1914 w Watykanie) - włoski duchowny katolicki, papież od 1903. Święty Kościoła katolickiego. Jest patronem Bractwa Kapłańskiego Świętego Piusa X. W 1909 utworzył Instytut Biblijny w Rzymie.
Spis treści |
[edytuj] Biografia
Był synem wiejskiego listonosza i szwaczki. Istnieje potwierdzona w niektórych źródłach informacja, że jego ojciec Giovanni Sarto (po polsku Krawiec) był Polakiem, który "za chlebem" wyemigrował z Wielkopolski (inna wersja wskazuje na Górny Śląsk [1]) do Włoch (zmieniając nazwisko z Jan Krawiec), natomiast jego matka Margherita była Włoszką. Jednak oficjalna Watykańska genealogia Giuseppe Melchiorre Sarto mówi o:
- rodzicach: Giovannim Battiście (1792-1852) i Marghericie Sanson (1813-1894);
- dziadkach (od strony ojca): Giuseppem Sarto, właścicielu ziemskim, i Paoli Giacomello;
- pradziadkach: Anzolim Sarto i Antonii Liviero.
Giuseppe od urodzenia żył w wielodzietnej rodzinie, jego rodzice mieli dziesięcioro dzieci. W wieku 12 lat odebrał od patriarchy weneckiego Jacuba Monico stypendium seminaryjne, za które mógł wstąpić do seminarium.
Giuseppe Melchiorre Sarto został wyświęcony na kapłana 18 września 1859 roku. Był doskonałym kaznodzieją, jeździł do pobliskich wiosek odprawiać Msze święte, był człowiekiem bardzo pobożnym i gorliwym opiekunem ubogich.
W 1884 roku papież Leon XIII mianował Sarto biskupem Mantui. Najwięcej uwagi jako biskup zwracał na formacje kapłanów w seminarium. Był znany jako życzliwy ojciec diecezji który zwiedzał wszystkie parafie.
W 1892 roku papież Leon XIII mianował go Kardynałem Wenecji. Jako pierwszy wprowadził do seminariów studia biblijne, historię Kościoła i ekonomię społeczną.
[edytuj] Konklawe
Po śmierci Leona XIII w Kaplicy Sykstyńskiej zebrało się konklawe. Złożone veto - było ostatnim protestem w dziejach Kościoła zwane ekskluzywą - postawione zostało 2 sierpnia 1903 r. przez kardynała Jana Puzynę z Krakowa w imieniu cesarza Austrii Franciszka Józefa I (1848 - 1916) jednemu z kardynałów (kard. Rampolli), który został wyeliminowany. Giuseppe Melchiorre Sarto został wybrany na papieża i przyjął imię Pius X. Jego pierwsze słowa (oznajmujące zaaprobowanie wyboru) brzmiały: "O, moja droga mamo, moja dobra mamo (...) Przyjmuję, in crucem". W 1904 roku aby zapobiec podobnym przypadkom, Pius X wydał konstytucję Commisium nobis w której w sposób zdecydowany potępił i zakazał pod karą ekskomuniki stosowania przy wyborach papieża ekskluzywy państwowej.
[edytuj] Papiestwo
Udzielił błogosławieństwa Urbi et orbi w bazylice św. Piotra i przyjął hasło swojego pontyfikatu Wszystko odnowić w Chrystusie. Tak jak Pius IX, uznał się za więźnia Watykanu. Pius X był pierwszym papieżem, któremu udało się uczynić z Rzymu centrum Kościoła katolickiego. Papież potępił modernizm katolicki, agnostycyzm i immanentyzm. 1 września 1910 r. Pius X nakazał księżom składanie Przysięgi antymodernistycznej, którą sam napisał w 1908 roku. Papież dopuszczał dzieci w "mniej więcej siódmym roku życia" do przyjęcia I Komunii św. i ułatwienia Eucharystii chorym. Polecił też opracowanie nowego wydania śpiewnika gregoriańskiego i zreformował brewiarz. Zachęcał do badania Pisma św. zakładając w Rzymie Papieski Instytut Biblijny. Pius X był prekursorem Akcji Katolickiej.
W 1908 zezwolił na wpisanie wezwania "Królowo Korony Polskiej" na stałe do Litanii loretańskiej. W 1909 ustanowił dla diecezji lwowskiej i przemyskiej święto Królowej Korony Polskiej wyznaczając dzień święta na 1 kwietnia.
[edytuj] Choroba i śmierć
W 1913 Pius X doznał zawału serca. W 1914 zachorował i już nigdy z choroby nie wyszedł, a wydarzenia które doprowadziły do I wojny światowej tylko pogorszyły jego stan. . Polakom walczącym o niepodległość radził: "Dostojnicy polskiego kościoła powinni modlić się za swoich władców". Wielokrotnie dawał wyraz, że dla Polaków podstawą musi być trójlojalizm", tj. wierność władcom zaborów, nawet jeśli miałoby to doprowadzić do bratobójczych walk w szeregach wrogich armii.
Pius X zmarł w Rzymie w nocy 20 sierpnia 1914 o godzinie 1:15. Jego ostatnie słowa były skierowane do wiernego współpracownika, Merry'ego del Val: Poddaję się całkowicie.
Został pochowany w bazylice św. Piotra.
[edytuj] Procesy
Beatyfikowany w 1951, kanonizowany w 1954 roku przez Piusa XII. Przez wielu jest uważanym za jednego z największych papieży.
[edytuj] Bractwo Świętego Piusa X
W 1970 powstało Bractwo Kapłańskie Świętego Piusa X - ruch sprzeciwiający się niektórym reformom Soboru Watykańskiego II (szczególnie przeciwko zmianom w liturgii i dążeniom ekumenicznym). Założyciel bractwa - arcybiskup Marcel Lefebvre w 1988 wyświęcił biskupów bez zgody papieża, pomimo licznych ostrzeżeń i zawieszenia w wykonywaniu czynności liturgicznych. Jan Paweł II ogłosił w liście Ecclesia Dei, że ściągnął on tym samym na siebie karę ekskomuniki. Kwestią sporną jest ważność tej ekskomuniki, ponieważ w momencie ogłoszenia deklaracji istniał stan domniemania przeszkody kanonicznej w wykonywaniu urzędu, na podstawie kan 1364.1 i 1365 CIC '83.
[edytuj] Zobacz też
| Poprzednik Leon XIII |
Papież | Następca Benedykt XV |
| Poprzednik Domenico Agostini |
Patriarchowie Wenecji 1896 - 1903 |
Następca Aristide Cavallari |
I wiek: Piotr Apostoł • Linus • Anaklet • Klemens I • Ewaryst
II wiek: Alexander I • Sykstus I • Telesfor • Hyginus • Pius I • Anicent • Solter • Eleteriusz • Wiktor I • Zefiryn
III wiek: Kalikst I • Urban I • Poncjan • Anterus • Fabian • Korneliusz • Lucjusz I • Stefan I • Sykstus II • Dionizy • Feliks I • Eutychian • Kajus • Marcelin
IV wiek: Marceli I • Euzebiusz • Milcjades • Sylwester I • Marek • Juliusz I • Liberiusz • Damazy I • Syrycjusz • Anastazy I
V wiek: Innocenty I • Zozym • Bonifacy I • Celestyn I • Sykstus III • Leon I • Hilary • Symplicjusz • Feliks III • Gelazjusz I • Anastazy II • Symmachus
VI wiek: Hormizdas • Jan I • Feliks IV • Bonifacy II • Jan II • Agapit I • Sylweriusz • Wigiliusz • Pelagiusz I • Jan III • Benedykt I • Pelagiusz II • Grzegorz I
VII wiek: Sabinian • Bonifacy III • Bonifacy IV • Adeodat I • Bonifacy V • Honoriusz I • Seweryn • Jan IV • Teodor I • Marcin I • Eugeniusz I • Witalian • Adeodat II • Donus • Agaton • Leon II • Benedykt II • Jan V • Konon • Sergiusz I
VIII wiek: Jan VI • Jan VII • Syzyniusz • Konstantyn • Grzegorz II • Grzegorz III • Zachariasz • Stefan II • Paweł I • Stefan III • Stefan IV • Hadrian I • Leon III
IX wiek: Stefan V • Paschalis I • Eugeniusz II • Walentyn • Grzegorz IV • Sergiusz II • Leon IV • Benedykt III • Mikołaj I • Hadrian II • Jan VIII • Marcin II • Hadrian III • Stefan VI • Formozus • Bonifacy VI • Stefan VII • Romanus • Teodor II • JanIX • Benedykt IV
X wiek: Leon V • Sergiusz III • Anastazy III • Lando • Jan X • Leon VI • Stefan VIII • Jan XI • Leon VII • Stefan IX • Marcin III • Agapit II • Jan XII • Leon VIII • Benedykt V • Jan XII • Benedykt VI • Benedykt VII • Jan XIV • Bonifacy VII • Jan XV • Grzegorz V • Sylwester II
XI wiek: Jan XVII • Jan XVIII • Sergiusz IV • Benedykt VIII • Jan XIX • Benedykt IX • Sylwester III • Benedykt IX • Grzegorz VI • Klemens II • Benedykt IX • Damazy II • Leon IX • Wiktor II • Stefan X • Benedykt X • Mikołaj II • Aleksander II • Grzegorz VII • Wiktor III • Urban II • Paschalis II • Gelazjusz II
XII wiek: Kalikst II • Honoriusz II • Innocenty II • Celestyn II • Lucjusz II • Eugeniusz III • Anastazy IV • Hadrian IV • Aleksander III • Lucjusz III • Urban III • Grzegorz VIII • Klemens III • Celestyn III • Innocenty III
XIII wiek: Honoriusz III • Grzegorz IX • Celestyn IV • Innocenty IV • Aleksander IV • Urban IV • Klemens IV • Grzegorz X • Innocenty V • Hadrian V • Jan XXI • Mikołaj III • Marcin IV • Honoriusz IV • Mikołaj IV • Celestyn V • Bonifacy VIII
XIV wiek: Benedykt XI • Klemens V • Jan XXII • Benedykt XII • Klemens VI • Innocenty VI • Urban V • Grzegorz XI • Urban VI • Bonifacy IX
XV wiek: Innocenty VII • Grzegorz XII • Marcin V • Eugeniusz IV • Mikołaj V • Kalikst III • Pius II • Paweł II • Sykstus IV • Innocenty VIII • Aleksander VI
XVI wiek: Pius III • Juliusz II • Leon X • Hadrian VI • Klemens VII • Paweł III • Juliusz III • Marcelin II • Paweł IV • Pius IV • Pius V • Grzegorz XIII • Sykstus V • Urban VII • Grzegorz XIV • Innocenty IX • Klemens VIII
XVII wiek: Leon XI • Paweł V • Grzegorz XV • Urban VIII • Innocenty X • Aleksander VII • Klemens IX • Klemens X • Innocenty XI • Aleksander VIII • Innocenty XII • Klemens XI
XVIII wiek: Innocenty XIII • Benedykt XIII • Klemens XII • Benedykt XIV • Klemens XIII • Klemens XIV • Pius VI • Pius VII
XIX wiek: Leon XII • Pius VIII • Grzegorz XVI • Pius IX • Leon XIII
XX wiek: Pius X • Benedykt XV • Pius XI • Pius XII • Jan XXIII • Paweł VI • Jan Paweł I • Jan Paweł II

