Piast
Piast (zwany także Piastem Kołodziejem lub Piastem Oraczem) - legendarny protoplasta dynastii Piastów. Żył w IX w. Data jego narodzin i śmierci nie jest znana. Ojciec Siemowita, mąż Rzepichy.
Spis treści |
| 4. nieznany przodek | ||||||
| 2. Chościsko (?) | ||||||
| 5. nieznany przodek | ||||||
| 1. Piast | ||||||
| 6. nieznany przodek | ||||||
| 3. nieznany przodek | ||||||
| 7. nieznany przodek | ||||||
Dopiero późniejsze podania uczyniły Piasta następcą Popiela, niezgodnie zresztą z relacją Galla.
Według Galla Anonima był synem Chościska i ubogim ratajem spod Gniezna. W czasie postrzyżyn swojego siedmioletniego syna Siemowita miał ugościć przybyszów wypędzonych przez Popiela. Synem Piasta i jego żony Rzepichy był Siemowit, który po latach odebrał władzę Popielowi.
Pojawia się w Starej baśni Józefa Ignacego Kraszewskiego. Jest też bohaterem wiersza Kornela Makuszyńskiego Za króla Piasta Polska wyrasta. Piast (jako Dago-Piastun) jest głównym bohaterem luźno opartej na faktach historycznych powieści dla dorosłych Zbigniewa Nienackiego Dagome iudex (lub w innym wydaniu Historia Sekretna) przedstawiający życie Piasta, podboje oraz zjednoczenie krain ówczesnych plemion.
W XIX w. przypuszczano, że był majordomusem na dworze Popiela. Sądzono nawet, że imię "Piast" w rzeczywistości było określeniem pełnionej funkcji "piastuna". Większość badaczy odrzucała jego historyczność, chociaż z biegiem czasu coraz większą wagę przywiązuje się do relacji Galla, a co za tym idzie badacze skłaniają się do uznania historyczności Piasta. Kwestia ta pozostaje dyskusyjna.
- Banaszkiewicz J., Podanie o Piaście i Popielu, Warszawa 1986.
- Anna Walczyk, Ratomir Wilkowski, | O Piaście Kołodzieju i postrzyżynach jego syna Ziemowita
- Łowmiański H., Dynastia Piastów we wczesnym średniowieczu, [w:] Początki Państwa Polskiego, t. 1, Poznań 1962.
- Łowmiański H., Początki Polski, t. 5, Warszawa 1973.
- Trawkowski S., Jak powstawała Polska, wyd. 5, Warszawa 1969.
- Kiedy słońce było bogiem (stara baśń)
