Państwo wielkomorawskie

Велья Морава Wielkie Morawy
← ← 820 - 907 →
[[Godło Państwa wielkomorawskiego[potrzebne źródło]]]
Język urzędowy	staro-cerkiewno-słowiański
Stolica	Welehrad
Ustrój polityczny	monarchia
Ostatnia głowa państwa	książę Mojmír II

Państwo wielkomorawskie (także Wielkie Morawy - cz. Velká Morava, słow. Veľká Morava, łac. Magna Moravia lub Rzesza Wielkomorawska - cz. Velkomoravská říše, słow. Veľkomoravská ríša) – średniowieczne państwo słowiańskie.

Powstało na początku IX wieku na terenach dzisiejszych Moraw, prawdopodobnie jako kontynuacja Państwa Samona, kilka/kilkanaście lat po ostatecznym zniszczeniu kaganatu Awarskiego przez armie Karola Wielkiego w 805 roku. Jest wysoce prawdopodobne że to słowiańskie elity państwa Awarów przyczyniły się bezpośrednio do jego powstania. Rządzone było przez lokalną dynastię, której pierwszym znanym przedstawicielem był Mojmir I. Pierwsza wzmianka o tym państwie dotyczy włączenia do niego Księstwa Nitrzańskiego przez Mojmira I, co nastąpiło w roku 833 lub nieco wcześniej. Mniej więcej w tym samym czasie w państwie zaszczepione zostało chrześcijaństwo. Chrzest przyjęto w 822 od strony państwa wschodniofrankijskiego. Od 863 roku działalność misyjną w państwie wielkomorawskim prowadzili Cyryl i Metody, wraz z którymi pojawił się stworzony przez nich obrządek słowiański oraz język staro-cerkiewno-słowiański. Epizod obrządku słowiańskiego zakończył się w roku 887, kiedy to za sprawą wrogiej postawy duchowieństwa niemieckiego uczniowie Cyryla i Metodego zostali wygnani.

Szczyt ekspansji Wielkich Moraw przypadł na panowanie Świętopełka I w latach 871-894, kiedy w ich skład wchodziły poza Morawami częściowo tereny dzisiejszych Węgier i Małopolski, a także Czechy, Śląsk, Łużyce i Słowacja. Państwo upadło około roku 907 w wyniku najazdu koczowniczych Madziarów, którzy wtargnęli przez północne Karpaty do Kotliny Panońskiej.

• Mojmír I 820-846
• Rościsław 846-870
• Sławomir 870-871
• Świętopełk I Wielki 871-894
• Mojmír II 894-906

• Our Slavic Heritage, Athanasius Pekar, OSBM, Pittsburgh, PA 1969
• "Wielkie Morawy" - Jan Dekan
• "Państwo wielkomorawskie i jego sąsiedzi" - Krzysztof Polek
• "Podstawy gospodarcze państwa wielkomorawskiego" - Krzysztof Polek
• "Ostatnie lata Wielkich Moraw" - Idzi Panic
• "Świętopełk I Wielki Król Wielkomorawski" - Witold Chrzanowski