Lipno

	Lipno
	Herb Lipna
Województwo	kujawsko-pomorskie
Powiat	lipnowski
Gmina; - rodzaj	Lipno; miejska
Prawa miejskie	1349
Burmistrz	Janusz Dobroś
Powierzchnia	10,99 km²
Położenie (punkt)	52° 51' N; 19° 10' E
Ludność (2007); • liczba; • gęstość	; 14 884; 1354 os./km²
Strefa numeracyjna; (do 2005)	54
Kod pocztowy	87-600
Tablice rejestracyjne	CLI
	Położenie na mapie Polski; ; Lipno
TERC10; (TERYT)	6040608011
	Urząd miejski3 pl. Dekerta 8 87-600 Lipno; tel. 54 288-42-11; faks 54 288-42-11
	Strona internetowa miasta

Skocz do: nawigacji, szukaj

Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.

Współrzędne: 52°51′0″N 19°10′0″E / 52.85, 19.16667

Lipno – miasto i gmina w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim.

W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa włocławskiego. Przez Lipno przepływa rzeka Mień.

Według danych z 30 czerwca 2004², miasto miało 14 872 mieszkańców.

[edytuj] Struktura powierzchni

Według danych z roku 2002⁶, Lipno ma obszar 10,88 km², w tym:

użytki rolne: 52 %
użytki leśne: 13 %

Miasto stanowi 1,07 % powierzchni powiatu.

[edytuj] Demografia

Dane z 30 czerwca 2004²:

Opis	Ogółem		Kobiety		Mężczyźni
jednostka	osób	%	osób	%	osób	%
populacja	14 872	100	7773	52,3	7099	47,7
gęstość zaludnienia (mieszk./km²)	1366,9		714,4		652,5

Według danych z roku 2002⁶, średni dochód na mieszkańca wynosił 1278,97 zł.

1800 – 480 mieszkańców
1808 – 917
1825 – 3008
1827 – 2891
1857 – 3884
1897 – 6214
1919 – 8467
1921 – 8630
1939 – 12018
1946 – 8389
1991 – 14300
2004 – 14872
2006 – 15014

Miasto nawiedziły epidemie w latach: 1348, 1623, 1626-1629, oraz 1708-1709. Przed wybuchem II wojny światowej 40 % mieszkańców Lipna stanowiła ludność pochodzenia żydowskiego.

[edytuj] Kościoły

Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzą następujące kościoły:

[edytuj] Komunikacja

Od 1916 miasto jest objęte komunikacją kolejową, najpierw wąskotorową na trasie Lubicz-Sierpc, którą zastąpiono w 1937 linią normalnotorową Toruń-Nasielsk. Znajduje się również PKS, który ma bardzo dobrą komunikacją z innymi miastami np. z Gdańskiem, Koszalinem, Szczecinem. Miasto jest ważnym węzłem drogowym. Przez Lipno przebiegają dwie drogi krajowe: nr 10 (Warszawa - Szczecin) oraz nr 67 (Włocławek - Rypin).

[edytuj] Historia

1349 - nadanie praw miejskich,
XV i XVI - duży ośrodek wytwórczy,
1793 - miasto pod administracją zaboru pruskiego,
1807 - miasto w Księstwie Warszawskim,
1815 - miasto w Królestwie Polskim,
1941-1945 - podczas okupacji niemieckiej była używana nazwa niem. Leipe
1375-, 1919-75 i od 1999 - siedziba powiatu

[edytuj] Zabytki

park miejski

Założony w 1914 położony jest w południowo-wschodniej części miasta zajmując wzgórze morenowo-czołowe o powierzchni ok. 11 ha. Jego postać stanowi przejście między drzewostanem naturalnym, a założeniem parkowym. Najliczniej reprezentowane gatunki stanowią sosny, dęby szypułkowe. Zabór rosyjski to okres, gdy wejście do Parku było płatne. Dąb wolności, został posadzony w 1918 jako symbol uwolnienia spod jarzma zaborcy. W latach 20. XX w Parku odsłonięty został Pomnik Poległych, który usunięty został przez niemieckiego okupanta. Przy północnym wejściu znajduje się pomnik Niepodległości. Głównym elementem kompozycyjnym jest polana przylegająca do alei poprzecznej, utrzymana w formie parteru kwiatowego, gdzie dawniej znajdował się zegar kwiatowy i herb, kawiarnia, a także staw, po którym pływały łabędzie. Centralnym punktem polany jest okrągły kwietnik, a nieco dalej znajduje się zabytkowa drewniana altana z 1924. Część zachodnia utrzymana jest w stylu naturalistycznym ze swobodnie prowadzonymi alejami, a najwyższy punkt zajmuje amfiteatr z muszlą koncertową zbudowany w końcu lat 70. W okresie międzywojennym park otrzymał czwartą lokatę w kraju za nasadzenia drzew i był wysoko notowany w rankingach europejskich.

gotycki kościół Wniebowzięcia NMP

Zbudowany w 1388 w stylu gotyckim, najprawdopodobniej na miejscu wcześniej istniejącego. Zamknięty pod koniec XVIII, a ponownie otwarty w 1819. Po remoncie cały budynek został obniżony, co wpłynęło na utratę cech charakterystycznych dla stylu gotyckiego. W drugiej połowie XIX dobudowano kaplice św. Barbary i św. Teresy, przebudowano kruchtę. Okna ostrołukowe w prezbiterium i nawie zdobione są witrażami. Ołtarz wykonany w pierwszej połowie XVIII, a przeniesiony z klasztoru Ojców Bernardynów w Skępem ok. 1762. Odnawiany był w latach 1952 i 1975. W kościele znajdują się również dwa ołtarze boczne rokokowe z fragmentami barokowymi z XVIII.

neogotycki kościół ewangelicko-augsburski z lat 1865-1868
neogotycka kaplica cmentarna z 1837
ratusz klasycystyczny zbudowany po 1831
domy z XIX
stara synagoga z XIX, obecnie kino
nowa synagoga z pocz. XX, obecnie dom towarowy.

[edytuj] Sport w mieście

Jego założycielem był w 1922 nauczyciel miejscowego gimnazjum Jan Horowica. W 1934 na peryferiach miasta do użytku oddano stadion. Największe sukcesy drużyna odnosiła w latach 1983-1984 i 1990-2001 grając w III lidze i mając za przeciwników drużyny z Pomorza, Śląska czy Wielkopolski. Od sezonu 2001-2002 drużyna gra w IV lidze kujawsko-pomorskiej. Mień Lipno na swoim boisku podejmowała m.in: Legię Warszawa, Polonię Warszawa, Widzew Łódź oraz Wisłę Płock. Od sezonu 2008/2009 bedzie grała w III lidze tj. liga: kujawsko-pomorsko-wielkopolska.

Sławę miastu przynosi również motocrossowy klub Jastrząb. Niebawem zrzeszenie obchodzić będzie 40 urodziny. Z lipnowskim motocrossem związany jest tor przy ul. Wyszyńskiego, który jest jednym z najatrakcyjniejszych w Europie. Uczestnikami zawodów byli m.in. sportowcy z Białorusi, Czech, Estonii, Litwy, Łotwy, Niemiec, Rosji. Z zawodników klubowych należy wymienić m.in. Jacka Olszewskiego, Marcina Abramowskiego, Michała Stępińskiego i Mateusza Ognistego.

Od dziesięciu lat w Lipnie działa klub Kyokushin Karate zrzeszając ok. 80 osób. Lipnowscy karatecy posiadają liczne osiągnięcia w działalności sportowej, do których zaliczyć można m.in. tytuł wicemistrza Polski.

[edytuj] Honorowi Obywatele Lipna

Leszek Balcerowicz (ur. 1947 w Lipnie) – polski ekonomista i polityk. Przedstawiciel szkoły ekonomicznej zwanej monetaryzmem. Inicjator ekonomicznej transformacji Polski z kraju o socjalistycznej gospodarce planowej w stylu radzieckim do kraju o gospodarce rynkowej w stylu zachodnim.
Wiesława Czapińska - urodziła się w Bydgoszczy. Jest uznanym autorytetem w dziedzinie filmu, teatru, literatury. Autorka polskiej biografii Poli Negri.
Roman Czarnomski, h. Jastrzębiec, niekiedy zwany Czarnocki (ur. 1800 w Tłuchówku koło Lipna, zm. 1892 w Paryżu), polski oficer i działacz niepodległościowy.
Bogusław Kaczyński (ur. 1942 w Białej Podlaskiej)
Pola Negri (właść. Barbara Apolonia Chałupiec) (ur. 1897 w Lipnie, zm. 1987 w San Antonio, Kalifornia) – polska aktorka filmowa, międzynarodowa gwiazda kina niemego.
Stanisław Ossowski- polski socjolog, metodolog nauk społecznych i teoretyk kultury.
Lech Wałęsa (ur. 1943 w Popowie) - polski działacz związkowy, polityk, z zawodu elektryk, lider Solidarności, laureat Pokojowej Nagrody Nobla w roku 1983 i Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1990-1995.