Liczby dualne

Skocz do: nawigacji, szukaj

W algebrze, liczby dualne są liczbami postaci z = a + bε, gdzie a,b \in \mathbb{R} oraz ε2 = 0 (ε jest nilpotentem). Działania na nich wykonuje się przy użyciu wzorów:

(a + bε) + (c + dε) = (a + c) + (b + d
(a + bε)(c + dε) = ac + (ad + bc)ε + bdε2 = ac + (ad + bc.

Można je reprezentować przy użyciu macierzy: niech

\epsilon = \begin{pmatrix}0 & 1 \\0 & 0 \end{pmatrix}.

Wtedy

a + b\epsilon = \begin{pmatrix}a & b \\ 0 & a \end{pmatrix}.

Suma i iloczyn dwóch liczb dualnych odpowiadają odpowiednim operacjom na macierzach.

[edytuj] Różniczkowanie

Mając dany wielomian o współczynnikach rzeczywistych P(x) = p0+p1x+p2x2+...+pnxn, można rozszerzyć jego dziedzinę do liczb dualnych. Łatwo dowieść, że P(a+bε) = P(a)+bP′(a)ε, gdzie P′ jest pochodną P.

Ta zależność pozwala określić elementarne funkcje przestępne na liczbach dualnych: f(a+bε) =f(a)+bf′(a)ε.

[edytuj] Dzielenie

Iloraz liczb dualnych {a+b\varepsilon \over c+d\varepsilon} jest zdefiniowany gdy c \neq 0. Proces dzielenia jest analogiczny do dzielenia liczb zespolonych - ułamek rozszerza się przez liczbę sprzężoną do mianownika:

{a+b\varepsilon \over c+d\varepsilon}
= {(a+b\varepsilon)(c-d\varepsilon) \over (c+d\varepsilon)(c-d\varepsilon)}
= {ac-ad\varepsilon+cb\varepsilon-bd\varepsilon^2 \over (c^2+cd\varepsilon-cd\varepsilon-d^2\varepsilon^2)}
= {ac-ad\varepsilon+cb\varepsilon-0 \over c^2+0}
= {ac + \varepsilon(cb - ad) \over c^2}

[edytuj] Zobacz też