Felicjan Faleński

Skocz do: nawigacji, szukaj

Felicjan Medard Faleński, pseud. Felicyan, Jaś Medard F., Etcetera Bomba, Falco (ur. 5 czerwca 1825 w Warszawie, zm. 11 października 1910 w Warszawie), poeta i pisarz polski epoki pozytywizmu, krytyk literacki, członek Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. Obok Antoniego Langego i Zenona Przesmyckiego jeden z najwybitniejszcyh przedstawicieli nurtu zwanego parnasizmem.

[edytuj] Życie

Był synem Józefa (historyka, autora podręczników, współpracownika Nikołaja Nowosilcowa) i Apolonii z domu Jeszko. Kształcił się w gimnazjum gubernialnym w Warszawie (1835-1845), następnie studiował na Kursach Prawnych w Warszawie (1845-1847). W czasie powstania styczniowego był związany z obozem "czerwonych"; przyjaźnił się m.in. z Norwidem.

Jako literat pozostawał niezależny od współczesnych mu prądów literackich; uprawiał lirykę refleksyjno-intelektualną, poruszając problematykę psychologiczno-moralną, w tonie sceptycznej ironii. Poezja Faleńskiego charakteryzowała się bogactwem form stroficznych i wersyfikacyjnych i niespotykaną metaforyką; poeta nawiązywał m.in. do polskiej literatury renesansowej oraz twórczości Heinego, Musseta i francuskich parnasistów. Debiut w 1850 nie spotkał się z życzliwością, jedynym przychylnym Faleńskiemu krytykiem był Lucjan Hipolit Siemieński.

Był pierwszym polskim badaczem twórczości Edgara Allana Poe; dokonał oryginalnej analizy fraszek i trenów Kochanowskiego, analizował twórczość Mikołaja Sępa Szarzyńskiego, przygotował wydanie Poezji Teodora Krzywickiego (1887). Ogłosił wiele przekładów. W 1908 został członkiem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego.

[edytuj] Twórczość

  • zbiory poezji:
    • Kwiaty i kolce (1856)
    • Wiersze wybrane (1861)
    • Z ponad mogił (1870)
    • Odgłosy z gór (1871)
    • Świstki Sylena (1876)
    • Meandry (1892)
    • Pieśni spóźnione (1893)
  • zbiory prozy i dramatów:
    • Postacie z latarni czarnoksięskiej (1865-1875)
    • Utwory powieściowe (1884)
    • Utwory dramatyczne (1896-1899, 3 tomy)
    • Tańce śmierci (fragmenty w 1899 - całość w 1964)
  • prace z teorii i historii literatury:
    • Edgar Allan Poe i jego nowele (1861)
    • O Janie Kochanowskim jako liryku (1864)
    • Treny Jana Kochanowskiego (1867)
  • przekłady:

Bibliografia:

  • F. M. Faleński, Wspomnienia mojego życia (w opracowaniu Jadwigi Rudnickiej), [w:] Miscellanea z pogranicza XIX i XX w. Archiwum Literackie VIII, Wrocław etc. 1964, s. 8-114.
  • F. M. Faleński, Tańce śmierci (w opracowaniu Marii Grzędzielskiej), [w:] Miscellanea z pogranicza XIX i XX w. Archiwum Literackie VIII, Wrocław etc. 1964, s. 115-293.
  • Biogramy uczonych polskich, Część I: Nauki społeczne, zeszyt 1: A-J, Wrocław 1983
W innych językach