Dolina Koprowa
Dolina Koprowa (słow. Kôprová dolina) – słowacka dolina walna[1] położona na terenie Tatr. Polscy geografowie zaliczają ją razem z Kopami Liptowskimi do Tatr Wysokich, słowaccy traktują ją jako granicę między nimi a Tatrami Zachodnimi.
Spis treści |
[edytuj] Topografia
Przy długości ok. 11,0 km i powierzchni ok. 31,3 km² należy do większych dolin tatrzańskich. Wylot doliny skierowany na południe z lekkim odchyleniem na zachód znajduje się w pobliżu wylotu Doliny Cichej (Tichá dolina). Dolina Koprowa w dolnej części przebiega w kierunku północnym, wyżej skręca na północny wschód, a w części górnej ostro załamuje się na wschód. Dolina Koprowa graniczy:
- od południowego wschodu z dolinami:
- Doliną Ważecką (Važecká dolina) i należącym do Doliny Bielańskiej (Belanska dolina) – Wielkim Żlebem Krywańskim (Veľký žľab), rozdziela je główna grań odnogi Krywania (Hlavná os hrebeňa Kriváňa) od masywu Krywania (Kriváň) przez Krótką (Krátka, 2365 m n.p.m.) do Ostrej (Ostrá, 2350 m)
- Doliną Niewcyrką (Nefcerská dolina), rozdziela je odcinek grani Krywania od Ostrej do Furkotu (Furkotský štít),
- Doliną Młynicką (Mlynická dolina), rozdziela je kolejny odcinek grani Krywania od Furkotu przez Hruby Wierch (Hrubý vrch, 2428 m) do Hlińskiej Turni (Hlinská veža, 2340 m),
- od wschodu z Doliną Mięguszowiecką (Mengusovská dolina), rozdziela je odcinek grani Krywania od Hlińskiej Turni przez Wyżnią Koprową Przełęcz (Vyšné Kôprovské sedlo, 2180 m), Koprowy Wierch (Kôprovský štít) do Cubryny (Čubrina),
- od północnego wschodu z leżącymi w granicach Polski Doliną Rybiego Potoku i Doliną Pięciu Stawów Polskich, rozdziela je główna grań Tatr od Cubryny przez przełęcz Wrota Chałubińskiego (Chałubińského brána), Szpiglasowy Wierch (Hrubý štít), Liptowskie Mury (Liptovské múry) do Gładkiego Wierchu (Hladký štít),
- od północnego zachodu z Doliną Cichą, rozdziela je grań Kop Liptowskich (Liptovské kopy) z kulminacjami: Cichy Wierch (Tichý vrch, 1979 m), Wielka Kopa Koprowa (Veľká kopa, 2052 m) oraz Krzyżne Liptowskie (Krížne, 2039 m)
Odgałęzieniami Doliny Koprowej są liczne doliny boczne:
- w masywie Krywania:
- Szkaradny Żleb (Škaredý žľab)
- Koryto Krywańskie (Krivánska kotlina)
- w części wschodniej:
- Dolina Niewcyrka (Nefcerská dolina)
- Dolina Hlińska (Hlinská dolina)
- pod główną granią Tatr – Dolina Ciemnosmreczyńska (Temnosmrečinská dolina) wraz z Doliną Piarżystą (Piargová dolina),
- w masywie Kop Liptowskich:
- Dolina Kobyla (Kobylia dolina)
- Dolinka Garajowa (Garajova dolina)
- Dolinka Turkowa (Turkova dolina).
[edytuj] Wody
Przez Dolinę Koprową przepływa potok Koprowa Woda (Kôprovský potok), który po połączeniu z wypływającym z Doliny Cichej potokiem Cicha Woda Liptowska (Tichý potok) tworzy niewielką rzeczkę Biała Liptowska (Belá). Koprową Wodę zasilają liczne mniejsze potoki wypływające z dolinek bocznych, największe dopływy to Ciemnosmreczyński Potok (Temnosmrečinský potok), Hliński Potok (Hlinský potok) i Niewcyrski Potok (Nefcerský potok). U wylotu bocznej Doliny Niewcyrskiej znajdują się dwa wodospady: Niżna Niewcyrska Siklawa (Nižný nefcerský vodopád) oraz Pośrednia Niewcyrska Siklawa (Kmeťov vodopád) o wysokości 80,0 m. Na Ciemnosmreczyńskim Potoku, przy szlaku turystycznym jest jeszcze jeden wodospad – Ciemnosmreczyńska Siklawa (Vajanského vodopád).
W dolinie znajduje się kilka stawów, wśród których największe to:
- w Dolinie Ciemnosmreczyńskiej:
- Niżni Ciemnosmreczyński Staw (Nižné Temnosmrečinské pleso), położony na wysokości ok. 1674 m, 13,0 ha i ok. 38,0 m głębokości, trzeci pod względem wielkości staw tatrzański w Słowacji,
- Wyżni Ciemnosmreczyński Staw (Vyšné Temnosmrečinské pleso), 1716 m, 4,5 ha i ok. 20,0 m głębokości;
- w Dolinie Niewcyrka:
- Niżni Teriański Staw (Nižné Terianske pleso), ok. 1940 m, 4,9 ha i ok. 43,0 m głębokości,
- Wyżni Teriański Staw.
[edytuj] Turystyka
Przez Dolinę Koprową poprowadzono kilka znakowanych szlaków turystycznych: przez całą dolinę przebiega oznaczony kolorem niebieskim szlak odchodzący od Magistrali Tatrzańskiej przy leśniczówce nad Trzema Źródłami (Tri studničky), do niego dochodzi oznaczony kolorem zielonym szlak z Doliny Cichej. W górnej części Doliny Koprowej szlak niebieski prowadzi przez Dolinę Hlińską, Wyżną Koprową Przełęcz (Vyšné Kôprovské sedlo) do Doliny Mięguszowieckiej. Poniżej przełęczy ścieżką oznaczoną czerwonymi znakami można wejść na Koprowy Szczyt (Kôprovský štít). W górnej części Doliny Koprowej, od szlaku niebieskiego odchodzi szlak oznaczony kolorem zielonym w kierunku Doliny Kobylej, przełęcz Zawory (Závory, 1879 m) do Doliny Cichej lub oznaczoną kolorem czerwonym ścieżką na dostępną tylko od strony Słowacji, Gładką Przełęcz (Hladké sedlo, 1993 m) Od niego, w dolnej części, odchodzi oznaczony kolorem czerwonym szlak w głąb Doliny Ciemnosmreczyńskiej, nad brzeg Niżniego Ciemnosmreczyńskiego Stawu. Dolina Koprowa leży na terenie rezerwatu przyrody i nie ma w niej schronisk turystycznych.
[edytuj] Szlaki turystyczne
– niebieski szlak od Trzech Źródeł do Doliny Koprowej i dalej jej dnem, a dalej Doliną Hlińską na Koprową Przełęcz.
- Czas przejścia z Trzech Źródeł do odgałęzienia szlaku zielonego: 3:15 h w obie strony
- Czas przejścia od szlaku zielonego na przełęcz: 2:15 h, ↓ 2 h
– zielony szlak zaczynający się przy szlaku żółtym z Podbańskiej do Doliny Cichej i biegnący wzdłuż Koprowej Wody do szlaku niebieskiego. Czas przejścia: 1 h w obie strony- – zielony szlak rozpoczynający się przy szlaku niebieskim w górnej części doliny i biegnący na przełęcz Zawory. Czas przejścia: 1:35 h, ↓ 1:15 h
– czerwony szlak odchodzący od szlaku zielonego na Zawory (15 min od jego początku) i biegnący nad Niżni Ciemnosmreczyński Staw. Czas przejścia: 1 h, ↓ 45 min
Przypisy
- ↑ Niekiedy jest traktowana jako odgałęzienie Doliny Cichej Liptowskiej, z którą łączy się jeszcze na terenie Tatr. Większość badaczy klasyfikuje ją jednak jako dolinę walną i uznaje, że połączenie dolin znajduje się już poza granicami gór.
[edytuj] Bibliografia
- Józef Nyka: Tatry słowackie. Przewodnik. Wyd. VI. Latchorzew: Trawers, 2008. ISBN 978-83-60078-05-1.
- Grzegorz Barczyk, Ryszard Jakubowski (red.), Adam Piechowski, Grażyna Żurawska: Bedeker tatrzański. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000. ISBN 83-01-13184-5.
- Tomasz Nodzyński, Marta Cobel-Tokarska: Tatry Wysokie i Bielskie: polskie i słowackie. Warszawa: ExpressMap, 2007. ISBN 978-83-60120-88-0.
|
|||||
