Dolina Bielskiego Potoku

Na zdjęciu widoczne Dolina Szeroka i Strzystarski Żleb, opadające spod Płaczliwej Skały i Hawrania. Widok ze Ździaru

Płaczliwa Skała i Hawrań. Widoczny Strzystarski Żleb i grań główna Tatr opadająca z Hawrania

Dolina Bielskiego Potoku (słow. dolina Belej, niem. Belbachtal, węg. Béla-patak-völgy) – dolina położona na północno-wschodnim krańcu Tatr, w Tatrach Bielskich na Słowacji.

Dolina Bielskiego Potoku znajduje się po stronie wschodniej grani głównej, a jej piętra podchodzą pod ten grzbiet na odcinku od Szalonego Wierchu na północ. Dolina jest dość silnie rozgałęziona. Górną część głównego ciągu doliny stanowi Strzystarski Żleb, opadający spomiędzy Hawrania i Płaczliwej Skały, oraz znacznie mniejsza Żlebina. Na wschód od tych dwóch żlebów znajduje się Dolina do Regli z górnym piętrem, Doliną Szeroką, oddzielone od Strzystarskiego Żlebu i Doliny Bielskiego Potoku grzbietem Żlebińskich Turni oraz Wielkiego i Małego Regla. Poniżej wylotu Doliny do Regli dolina przyjmuje nazwę Dolina Monkowa (zapisywaną często jako Mąkowa).

Kontrowersyjne jest zaklasyfikowanie Doliny Bielskiego Potoku jako doliny walnej. Aby spełnione zostało założenie, że wylot doliny położony jest na granicy Tatr, nie można uznawać Doliny Monkowej za dolną część Doliny Bielskiego Potoku (jej północna część z wylotem w Ździarze należy już do Magury Spiskiej). Władysław Cywiński nazywa tak pojętą dolinę "wewnątrztatrzańską częścią Doliny Bielskiego Potoku", Słowacy mają na nią odrębną nazwę Tristárska dolina. Tak rozumiana Dolina Bielskiego Potoku nadal zawiera jednak odcinek u podnóża Ptasiowskich Turni, pomiędzy wylotami Doliny Średnicy (z północy) i Doliny do Regli (z południa). Dnem tego odcinka przebiega granica Tatr, co uniemożliwia zaliczenie Doliny Bielskiego Potoku do walnych. Wielka Encyklopedia Tatrzańska Zofii i Witolda Henryka Paryskich zgadza się z tą interpretacją, Cywiński uznaje dolinę za walną. Inna dolina walna na terenie Tatr Bielskich to Dolina Hawrania z Doliną Czarnego Potoku, położone po przeciwnej stronie grani głównej.

Cała dolina wraz z Doliną Monkową ma ok. 6 km długości i uchodzi poza granicami Tatr do Doliny Ździarskiej (część wewnątrztatrzańska ma ok. 3 km). Od Doliny Monkowej na południe opadają odgałęzienia: Dolina Kępa i Dolina Jaworzynka Bielska.

Dnem doliny płynie Bielski Potok, od którego wzięła ona swoją nazwę. Główna gałąź doliny jest pozbawiona większej roślinności z powodu lawin spadających spod Strzystarskiej Przełęczy. Nazwa Doliny Monkowej pochodzi nie od nazwiska Mąka lub Mączka, ale Monka, spotykanego jeszcze dziś w okolicach.

[edytuj] Szlaki turystyczne

– zielony szlak, zaczynający się w formie dwóch odgałęzień (zachodnie zaczyna się na przełęczy Średnica, wschodnie zaś przy poczcie w Ździarze, biegnie ono Doliną Monkową), które łączą się w Dolinie Bielskiego Potoku nieco poniżej Ptasiowskich Turni i prowadzą razem dalej ścieżką jednokierunkową, biegnącą Doliną do Regli na Szeroką Przełęcz Bielską.

• Czas przejścia ze Średnicy do połączenia odgałęzień: 45 min w obie strony
• Czas przejścia od poczty do połączenia odgałęzień: 45 min w obie strony
• Czas przejścia od połączenia odgałęzień na Szeroką Przełęcz: 2:30 h

[edytuj] Bibliografia