Dariusz Matelski
| Ten artykuł wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi. Należy w nim poprawić: Zmienić CV na tekst akapitowy, usunąć najmniej istotne publikacje i informacje. Po wyeliminowaniu wskazanych powyżej niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu. |
Dariusz Grzegorz Matelski (ur. 18 stycznia 1963 w Poznaniu) – polski historyk i archiwista, dr hab., profesor nadzwyczajny WSHE. Specjalizuje się w dziedzinie źródłoznawstwa i archiwistyki oraz zajmuje się problematyką mniejszości narodowych w Polsce i stosunkami polsko-niemieckimi w XX-XXI w., a także stosunkami polsko-rosyjskimi w czasach nowożytnych oraz europejskim dziedzictwem kultury.
Spis treści |
Edukacja
W latach 1970 – 1973 był uczniem Szkoły Podstawowej nr 50 w Poznaniu a w latach 1973 – 1978 Szkoły Podstawowej nr 18 im. Zofii Nałkowskiej w Poznaniu. Jego wychowawcą był m.in. Andrzej Kempiński. Uczęszczał do X. Liceum Ogólnokształcącego im. Przemysła II w Poznaniu, gdzie w 1982 roku zdał maturę.
Studiował Wydziale Historycznym Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (UAM). W 1987 roku uzyskał magisterium. Jego promotorami byli – prof. Edmund Makowski (historia) i prof. Stanisław Nawrocki (archiwistyka).
W 1994 roku uzyskał doktorat z nauk humanistycznych w zakresie historii pod kierunkiem prof. Stanisława Nawrockiego (formalnym promotorem był prof. Stanisław Sierpowski – kierownik Zakładu Archiwistyki IH UAM). Praca doktorska dotyczyła mniejszości niemieckiej w Wielkopolsce w latach 1919 – 1939[1].
Praca habilitacyjna nosi tytuł Polityka Niemiec wobec polskich dóbr kultury w XX wieku. W 2008 roku uzyskuje tytuł doktora habilitowanego nauk humanistycznych z zakresie historii najnowszej[2]. Również w 2008 roku zostaje profesorem nadzwyczajnym Wyższej Szkoły Humanistyczno – Ekonomicznej w Łodzi.
Praca zawodowa i naukowa
- 1985-1987 nauczyciel języka rosyjskiego w Szkole Podstawowej nr 42 w Poznaniu,
- od 1987 jest pracownikiem naukowo-dydaktycznym (asystentem) w Zakładzie Archiwistyki (kierownik: prof. Stanisław Sierpowski), a od 1997 w Zakładzie Historii Europy Wschodniej (kierownik: prof. Artur Kijas) Instytutu Historii UAM,
- od 1995 członek Kommission für die Geschichte der Deutschen in Polen (RFN),
- od 2003 członek Komisji Najnowszych Dziejów Słowian przy Międzynarodowym Komitecie Slawistów,
- od 2003 współpracownik Komisji Wschodnioeuropejskiej PAU,
- od 2004 członek The American Biographical Institute,
- w 2004 ekspert Ministerstwa Kultury ds. restytucji dóbr kultury
- od 2005 członek Instytutu Badań Dokumentacji i Poszukiwań Dzieł Sztuki im. Karola Estreichera jr. w Krakowie,
- od 12 czerwca 2008 członek Rady Naukowej Instytutu Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz członek Rady Naukowej Wydziału Historycznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
- od 1 października 2008 profesor nadzwyczajny w Wyższej Szkole Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi (WSHE) Oddział Zamiejscowy w Bydgoszczy
Działalność społeczna
- w latach 1970-1989 członek Związku Harcerstwa Polskiego, od 1978 instruktor, od 1981 podharcmistrz. W latach 1978-1980 drużynowy 182 HSPS w X Liceum Ogólnokształcącym w Poznaniu; 1980-1982 drużynowy 168 PDH przy Szkole Podstawowej nr 18 w Poznaniu; 1982-1983 komendant Szczepu ZHP przy Szkole Podstawowej nr 64 w Poznaniu; 1983-1987 instruktor w Kręgu Instruktorów ZHP przy UAM i 1985-1987 zastępca komendanta Szczepu ZHP przy Szkole Podstawowej nr 42 w Poznaniu; 1987-1989 kierownik Referatu Harcerskiego Hufca Poznań-Wilda im. Jana Kasprowicza. Od 2004 członek Koła Przyjaciół Harcerstwa (KPH) przy Szkole Podstawowej nr 46 w Poznaniu.
- 1981-1982 przewodniczący Koła ZSMP w X Liceum Ogólnokształcącym w Poznaniu.
- od 1983 do 1990 należał (do rozwiązania) do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (rekomendacji udzielili: hm Bronisław Krawiec i hm PL Marian Orzech), 1986-1987 sekretarz Studenckiej Grupy Partyjnej na UAM.
- od 1985 do 1990 należał do Związku Nauczycielstwa Polskiego (ZNP).
- od 1996 do 1999 należał (do rozwiązania) do Partii Chrześcijańskich Demokratów (PChD) w Poznaniu (rekomendacji udzielili: prof. Stanisław Mikołajczak i Lucjan Balewski); 1996 delegat na Kongres PChD w Warszawie.
- 1983-1990 członek Zrzeszenia Studentów Polskich,w latach 1984-1986 był przewodniczącym ZSP na UAM.
- od 1986 członek Stowarzyszenia Archiwistów Polskich (SAP).
- od 1987 członek Polskiego Towarzystwa Historycznego (PTH).
Jesienią 2005 roku Tomasz Schramm podał informację, że Dariusz Matelski był zarejestrowanym współpracownikiem SB o pseudonimie "Leński"[3][4][5].
Publikacje
Matelski jest autorem ponad czterystu pięćdziesięciu publikacji na łamach polskich i zagranicznych czasopism naukowych oraz w pracach zbiorowych, w tym książek:
- "Dzieje archiwistyki polskiej. Wybór źródeł". Wstęp: Stanisław Sierpowski i Dariusz Matelski. Materiały zebrał, opracował i przypisami opatrzył Dariusz Matelski (Tom I, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 1988; Nagroda Rektora UAM)
- Polska i Europa w XIX-XX wieku. Studia historyczno-politologiczne. Dedykowane prof. Stanisławowi Sierpowskiemu w 50. rocznicę urodzin. Red. Jadwiga Kiwerska, Bogdan Koszel, Dariusz Matelski. Wydawnictwo Arpress, (Poznań 1992)
- "Quellen zur Geschichte der deutschen Minderheit in Polen von 1919 bis 1939 in deutschen und polnischen Archiven sowie in polnischen Bibliotheken". Nakładem Instytutu Herdera, (Marburg 1993), (współautor: Albert Stefan Kotowski); ISBN 3-87969-233-5
- "Dzieje archiwistyki polskiej. Wybór źródeł". Wstęp: Stanisław Sierpowski i Dariusz Matelski. Materiały zebrał, opracował i przypisami opatrzył Dariusz Matelski (Tom II, Wielkopolska Agencja Wydawnicza, Poznań 1993;, ISBN 83-5524-09-06
- Polska - Niemcy - mniejszość niemiecka w Wielkopolsce. Przeszłość i teraźniejszość. Praca zbiorowa pod redakcją Andrzeja Saksona. Redaktor wydania: Dariusz Matelski. Wydawnictwo Instytutu Zachodniego, (Poznań 1994) ISBN 83-85003-70-3
- "Mniejszości narodowe w Wojsku Polskim w 1922 roku", Wydawnictwo Inter-Arpress, (Poznań 1995), ISBN 83-905243-2-5
- "Ukraińcy i Rusini w Polsce 1918-1935", Wydawnictwo Inter-Arpress (Poznań 1996), ISBN 83-905243-0-9
- Pomorze - trudna ojczyzna? Kształtowanie się nowej tożsamości 1945-1995. Praca zbiorowa pod redakcją Andrzeja Saksona. Redaktor wydania: Dariusz Matelski, Wydawnictwo Instytutu Zachodniego, (Poznań 1996) ISBN 83-85003-78-9
- Urząd wojewody w Poznaniu. Od X wieku do współczesności. Wydawnictwo Kroniki Wielkopolski, (Poznań 1997) (współautorzy: Zbigniew Dworecki, Stanisław Nawrocki, Wojciech Radomski), ISBN 83-85811-48-6
- "Mniejszość niemiecka w Wielkopolsce w latach 1919-1939", Wydawnictwo Naukowe UAM, (Poznań 1997 – Nagroda Naukowa KLIO), ISBN 83-232-0759-3
- "Grodzisk Wielkopolski. Dzieje powiatu i starania o jego restytucję". Wydawnictwo: Muzeum Ziemi Grodziskiej, (Grodzisk Wlkp. 1998), ISBN 83-904694-6-4
- "Niemcy w Polsce w XX wieku", Wydawnictwo Naukowe PWN, (Warszawa-Poznań 1999), ISBN 83-01-12931-X
- "Niemcy w Polsce w 1939 r. w świetle raportów Wydziału Narodowościowego MSW", Wydawnictwo Inter-Arpress, (cz. I, Poznań 2002), ISBN 83-905243-5-X
- "Niemcy w Polsce w 1939 r. w świetle raportów Wydziału Narodowościowego MSW", Wydawnictwo Inter-Arpress, (cz. II, Poznań 2002) ISBN 83-905243-7-6
- "Niemcy w Polsce w 1939 r. w świetle raportów Wydziału Narodowościowego MSW", Wydawnictwo Inter-Arpress, (cz. III, Poznań 2002), ISBN 83-905243-8-4
- "Niemcy w Polsce w 1939 r. w świetle raportów Wydziału Narodowościowego MSW", Wydawnictwo Inter-Arpress, (cz. IV, Poznań 2002), ISBN 83-905243-9-2
- "Losy polskich dóbr kultury w Rosji i ZSRR", Wydawnictwo Inter-Arpress, (Poznań 2003), ISBN 83-89353-00-8
- "Die Deutschen in der Zweiten Polnischen Republik in der Geschichtsschreibung", Wydawca: Kommission für die Geschichte der Deutschen in Polen (Marburg 2003),
- "Problemy restytucji polskich dóbr kultury od czasów nowożytnych do współczesnych". Książka dedykowana prof. Stanisławowi Nawrockiemu (1925-2000), Dom Wydawniczy Harasimowicz, (Poznań 2003 – Nagroda im. prof. Jerzego Skowronka w Warszawie; Nagroda im. Ireny i Franciszka Skowyrów na KUL), ISBN 83-89245-25-6
- "Dokumenty w sprawie polityki narodowościowej władz polskich wobec Niemców w latach 1938-1939" (Poznań 2004), Wydawnictwo Inter-Arpress, ISBN 83-89353-05-9
- "Grabież dóbr kultury w wojnach Rzeczypospolitej Obojga Narodów (1569-1795)". Książka dedykowana pamięci kierowników Katedry Historii Wschodu Europy Uniwersytetu Poznańskiego - prof. Józefowi Paczkowskiemu (1861-1933), prof. Kazimierzowi Chodynickiemu (1890-1942) i prof. Henrykowi Łowmiańskiemu ((1898-1984), Wydawnictwo GRAFIKA, (Poznań 2005), ISBN 83-87350-40-0
- "Polityka Niemiec wobec polskich dóbr kultury w XX wieku". Książka dedykowana prof. Jerzemu Krasuskiemu (ur. 1930) w siedemdziesięciopięciolecie urodzin. Wydawnictwo Adam Marszałek, (Toruń 2005, ISBN 83-7441-173-2; wyd. II popr. Toruń 2007, ISBN 978-83-7441-584-2),
- "Grabież i restytucja polskich dóbr kultury od czasów nowożytnych do współczesności". Książka dedykowana prof. Karolowi Estreicherowi jr. (1906-1984) w stulecie urodzin - w hołdzie. Przedmowa: Zbigniew Witek - prezes TPSP w Krakowie. Wydawnictwo: Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie, (t. I-II, Kraków 2006), ISBN 83-88121-86-3
- Burzliwe dzieje Ołtarza Mariackiego Wita Stwosza wg Profesora Karola Estreichera jr. Red. Zbigniew Witek. Konsultacja historyczna – dr Dariusz Matelski, Wydawnictwo: Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie, Kraków 2007, ss. 40, płyta CD, płyta DVD; ISBN 83-88121-12-X
- "Siedemdziesiąt lat służby Polsce. Dzieje Szkoły Powszechnej i Podstawowej nr 46 w Poznaniu". Książka dedykowana pamięci patronów szkoły: Józefa Piłsudskiego i Marii Dąbrowskiej, Wydawnictwo GRAFIKA, (Poznań 2007), ISBN 978-83-87350-48-2
- Działalność Stowarzyszenia "Poznański Czerwiec '56" w latach 1989-2008. Książka dedykowana prof. Edmundowi Makowskiemu (1931-2000), Wydawnictwo GRAFIKA, (Poznań 2008), ISBN 978-83-87350-61-1
Bibliografia prac własnych
- Dariusz Matelski, Bibliografia prac [własnych] za lata 1987-1995 (nr 1-111), Wydawnictwo Inter-Arpress, (Poznań 1996) ISBN 83-905243-1-7
- Dariusz Matelski, Bibliografia prac [własnych] za lata 1996-1997 (nr 112-279), Wydawnictwo Inter-Arpress, (Poznań 1998) ISBN 83-905243-4-1
- Dariusz Matelski, Bibliografia prac [własnych] za lata 1998-2001 (nr 280-313), Wydawnictwo Inter-Arpress, (Poznań 2002) ISBN 83-905243-6-8
- Dariusz Matelski, Bibliografia prac [własnych] za lata 2002-2004 (nr 314-400), Wydawnictwo Inter-Arpress, (Poznań 2005) ISBN 83-89353-10-5
Przypisy
- ↑ Nauka Polska: Mniejszość niemiecka w Wielkopolsce w latach 1919-1939 (pl). [dostęp 29 grudnia 2008].
- ↑ Nauka Polska: Polityka Niemiec wobec polskich dóbr kultury w XX wieku (pl). [dostęp 29 grudnia 2008].
- ↑ Piotr Bojarski: Poznań. Paradoks lustracyjny na UAM. [dostęp 23 grudnia 2008].
- ↑ Barbara Mińska: Agent SB autorem książki o Czerwcu '56. [dostęp 23 grudnia 2008].
- ↑ Czerwiec '56 nie będzie kolportować książki autorstwa agenta SB. [dostęp 23 grudnia 2008].
Linki zewnętrzne
- Bibliografia prac za lata 1987-2008 (nr 1-460)
- Informacja o Dariuszu Matelskim w bazie Nauka Polska
- Biografia Dariusza Matelskiego na stronie Wydawnictwa Adam Marszałek w Toruniu

