Dariusz Matelski

Skocz do: nawigacji, szukaj

Dariusz Grzegorz Matelski (ur. 18 stycznia 1963 w Poznaniu) – polski historyk i archiwista, dr hab., profesor nadzwyczajny WSHE. Specjalizuje się w dziedzinie źródłoznawstwa i archiwistyki oraz zajmuje się problematyką mniejszości narodowych w Polsce i stosunkami polsko-niemieckimi w XX-XXI w., a także stosunkami polsko-rosyjskimi w czasach nowożytnych oraz europejskim dziedzictwem kultury.


Spis treści

Edukacja

W latach 19701973 był uczniem Szkoły Podstawowej nr 50 w Poznaniu a w latach 19731978 Szkoły Podstawowej nr 18 im. Zofii Nałkowskiej w Poznaniu. Jego wychowawcą był m.in. Andrzej Kempiński. Uczęszczał do X. Liceum Ogólnokształcącego im. Przemysła II w Poznaniu, gdzie w 1982 roku zdał maturę.

Studiował Wydziale Historycznym Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (UAM). W 1987 roku uzyskał magisterium. Jego promotorami byli – prof. Edmund Makowski (historia) i prof. Stanisław Nawrocki (archiwistyka).

W 1994 roku uzyskał doktorat z nauk humanistycznych w zakresie historii pod kierunkiem prof. Stanisława Nawrockiego (formalnym promotorem był prof. Stanisław Sierpowski – kierownik Zakładu Archiwistyki IH UAM). Praca doktorska dotyczyła mniejszości niemieckiej w Wielkopolsce w latach 1919 – 1939[1].

Praca habilitacyjna nosi tytuł Polityka Niemiec wobec polskich dóbr kultury w XX wieku. W 2008 roku uzyskuje tytuł doktora habilitowanego nauk humanistycznych z zakresie historii najnowszej[2]. Również w 2008 roku zostaje profesorem nadzwyczajnym Wyższej Szkoły Humanistyczno – Ekonomicznej w Łodzi.

Praca zawodowa i naukowa

  • od 2003 członek Komisji Najnowszych Dziejów Słowian przy Międzynarodowym Komitecie Slawistów,
  • od 2003 współpracownik Komisji Wschodnioeuropejskiej PAU,
  • w 2004 ekspert Ministerstwa Kultury ds. restytucji dóbr kultury
  • od 2005 członek Instytutu Badań Dokumentacji i Poszukiwań Dzieł Sztuki im. Karola Estreichera jr. w Krakowie,
  • od 12 czerwca 2008 członek Rady Naukowej Instytutu Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz członek Rady Naukowej Wydziału Historycznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Działalność społeczna

  • w latach 1970-1989 członek Związku Harcerstwa Polskiego, od 1978 instruktor, od 1981 podharcmistrz. W latach 1978-1980 drużynowy 182 HSPS w X Liceum Ogólnokształcącym w Poznaniu; 1980-1982 drużynowy 168 PDH przy Szkole Podstawowej nr 18 w Poznaniu; 1982-1983 komendant Szczepu ZHP przy Szkole Podstawowej nr 64 w Poznaniu; 1983-1987 instruktor w Kręgu Instruktorów ZHP przy UAM i 1985-1987 zastępca komendanta Szczepu ZHP przy Szkole Podstawowej nr 42 w Poznaniu; 1987-1989 kierownik Referatu Harcerskiego Hufca Poznań-Wilda im. Jana Kasprowicza. Od 2004 członek Koła Przyjaciół Harcerstwa (KPH) przy Szkole Podstawowej nr 46 w Poznaniu.
  • 1981-1982 przewodniczący Koła ZSMP w X Liceum Ogólnokształcącym w Poznaniu.

Jesienią 2005 roku Tomasz Schramm podał informację, że Dariusz Matelski był zarejestrowanym współpracownikiem SB o pseudonimie "Leński"[3][4][5].

Publikacje

Matelski jest autorem ponad czterystu pięćdziesięciu publikacji na łamach polskich i zagranicznych czasopism naukowych oraz w pracach zbiorowych, w tym książek:

  • "Dzieje archiwistyki polskiej. Wybór źródeł". Wstęp: Stanisław Sierpowski i Dariusz Matelski. Materiały zebrał, opracował i przypisami opatrzył Dariusz Matelski (Tom I, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 1988; Nagroda Rektora UAM)
  • Polska i Europa w XIX-XX wieku. Studia historyczno-politologiczne. Dedykowane prof. Stanisławowi Sierpowskiemu w 50. rocznicę urodzin. Red. Jadwiga Kiwerska, Bogdan Koszel, Dariusz Matelski. Wydawnictwo Arpress, (Poznań 1992)
  • "Quellen zur Geschichte der deutschen Minderheit in Polen von 1919 bis 1939 in deutschen und polnischen Archiven sowie in polnischen Bibliotheken". Nakładem Instytutu Herdera, (Marburg 1993), (współautor: Albert Stefan Kotowski); ISBN 3-87969-233-5
  • "Dzieje archiwistyki polskiej. Wybór źródeł". Wstęp: Stanisław Sierpowski i Dariusz Matelski. Materiały zebrał, opracował i przypisami opatrzył Dariusz Matelski (Tom II, Wielkopolska Agencja Wydawnicza, Poznań 1993;, ISBN 83-5524-09-06
  • Polska - Niemcy - mniejszość niemiecka w Wielkopolsce. Przeszłość i teraźniejszość. Praca zbiorowa pod redakcją Andrzeja Saksona. Redaktor wydania: Dariusz Matelski. Wydawnictwo Instytutu Zachodniego, (Poznań 1994) ISBN 83-85003-70-3
  • "Mniejszości narodowe w Wojsku Polskim w 1922 roku", Wydawnictwo Inter-Arpress, (Poznań 1995), ISBN 83-905243-2-5
  • "Ukraińcy i Rusini w Polsce 1918-1935", Wydawnictwo Inter-Arpress (Poznań 1996), ISBN 83-905243-0-9
  • Pomorze - trudna ojczyzna? Kształtowanie się nowej tożsamości 1945-1995. Praca zbiorowa pod redakcją Andrzeja Saksona. Redaktor wydania: Dariusz Matelski, Wydawnictwo Instytutu Zachodniego, (Poznań 1996) ISBN 83-85003-78-9
  • Urząd wojewody w Poznaniu. Od X wieku do współczesności. Wydawnictwo Kroniki Wielkopolski, (Poznań 1997) (współautorzy: Zbigniew Dworecki, Stanisław Nawrocki, Wojciech Radomski), ISBN 83-85811-48-6
  • "Mniejszość niemiecka w Wielkopolsce w latach 1919-1939", Wydawnictwo Naukowe UAM, (Poznań 1997Nagroda Naukowa KLIO), ISBN 83-232-0759-3
  • "Grodzisk Wielkopolski. Dzieje powiatu i starania o jego restytucję". Wydawnictwo: Muzeum Ziemi Grodziskiej, (Grodzisk Wlkp. 1998), ISBN 83-904694-6-4
  • "Niemcy w Polsce w XX wieku", Wydawnictwo Naukowe PWN, (Warszawa-Poznań 1999), ISBN 83-01-12931-X
  • "Niemcy w Polsce w 1939 r. w świetle raportów Wydziału Narodowościowego MSW", Wydawnictwo Inter-Arpress, (cz. I, Poznań 2002), ISBN 83-905243-5-X
  • "Niemcy w Polsce w 1939 r. w świetle raportów Wydziału Narodowościowego MSW", Wydawnictwo Inter-Arpress, (cz. II, Poznań 2002) ISBN 83-905243-7-6
  • "Niemcy w Polsce w 1939 r. w świetle raportów Wydziału Narodowościowego MSW", Wydawnictwo Inter-Arpress, (cz. III, Poznań 2002), ISBN 83-905243-8-4
  • "Niemcy w Polsce w 1939 r. w świetle raportów Wydziału Narodowościowego MSW", Wydawnictwo Inter-Arpress, (cz. IV, Poznań 2002), ISBN 83-905243-9-2
  • "Losy polskich dóbr kultury w Rosji i ZSRR", Wydawnictwo Inter-Arpress, (Poznań 2003), ISBN 83-89353-00-8
  • "Die Deutschen in der Zweiten Polnischen Republik in der Geschichtsschreibung", Wydawca: Kommission für die Geschichte der Deutschen in Polen (Marburg 2003),
  • "Problemy restytucji polskich dóbr kultury od czasów nowożytnych do współczesnych". Książka dedykowana prof. Stanisławowi Nawrockiemu (1925-2000), Dom Wydawniczy Harasimowicz, (Poznań 2003 – Nagroda im. prof. Jerzego Skowronka w Warszawie; Nagroda im. Ireny i Franciszka Skowyrów na KUL), ISBN 83-89245-25-6
  • "Dokumenty w sprawie polityki narodowościowej władz polskich wobec Niemców w latach 1938-1939" (Poznań 2004), Wydawnictwo Inter-Arpress, ISBN 83-89353-05-9
  • "Grabież dóbr kultury w wojnach Rzeczypospolitej Obojga Narodów (1569-1795)". Książka dedykowana pamięci kierowników Katedry Historii Wschodu Europy Uniwersytetu Poznańskiego - prof. Józefowi Paczkowskiemu (1861-1933), prof. Kazimierzowi Chodynickiemu (1890-1942) i prof. Henrykowi Łowmiańskiemu ((1898-1984), Wydawnictwo GRAFIKA, (Poznań 2005), ISBN 83-87350-40-0
  • "Polityka Niemiec wobec polskich dóbr kultury w XX wieku". Książka dedykowana prof. Jerzemu Krasuskiemu (ur. 1930) w siedemdziesięciopięciolecie urodzin. Wydawnictwo Adam Marszałek, (Toruń 2005, ISBN 83-7441-173-2; wyd. II popr. Toruń 2007, ISBN 978-83-7441-584-2),
  • "Grabież i restytucja polskich dóbr kultury od czasów nowożytnych do współczesności". Książka dedykowana prof. Karolowi Estreicherowi jr. (1906-1984) w stulecie urodzin - w hołdzie. Przedmowa: Zbigniew Witek - prezes TPSP w Krakowie. Wydawnictwo: Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie, (t. I-II, Kraków 2006), ISBN 83-88121-86-3
  • Burzliwe dzieje Ołtarza Mariackiego Wita Stwosza wg Profesora Karola Estreichera jr. Red. Zbigniew Witek. Konsultacja historyczna – dr Dariusz Matelski, Wydawnictwo: Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie, Kraków 2007, ss. 40, płyta CD, płyta DVD; ISBN 83-88121-12-X
  • "Siedemdziesiąt lat służby Polsce. Dzieje Szkoły Powszechnej i Podstawowej nr 46 w Poznaniu". Książka dedykowana pamięci patronów szkoły: Józefa Piłsudskiego i Marii Dąbrowskiej, Wydawnictwo GRAFIKA, (Poznań 2007), ISBN 978-83-87350-48-2
  • Działalność Stowarzyszenia "Poznański Czerwiec '56" w latach 1989-2008. Książka dedykowana prof. Edmundowi Makowskiemu (1931-2000), Wydawnictwo GRAFIKA, (Poznań 2008), ISBN 978-83-87350-61-1

Bibliografia prac własnych

  • Dariusz Matelski, Bibliografia prac [własnych] za lata 1987-1995 (nr 1-111), Wydawnictwo Inter-Arpress, (Poznań 1996) ISBN 83-905243-1-7
  • Dariusz Matelski, Bibliografia prac [własnych] za lata 1996-1997 (nr 112-279), Wydawnictwo Inter-Arpress, (Poznań 1998) ISBN 83-905243-4-1
  • Dariusz Matelski, Bibliografia prac [własnych] za lata 1998-2001 (nr 280-313), Wydawnictwo Inter-Arpress, (Poznań 2002) ISBN 83-905243-6-8
  • Dariusz Matelski, Bibliografia prac [własnych] za lata 2002-2004 (nr 314-400), Wydawnictwo Inter-Arpress, (Poznań 2005) ISBN 83-89353-10-5

Przypisy

  1. Nauka Polska: Mniejszość niemiecka w Wielkopolsce w latach 1919-1939 (pl). [dostęp 29 grudnia 2008].
  2. Nauka Polska: Polityka Niemiec wobec polskich dóbr kultury w XX wieku (pl). [dostęp 29 grudnia 2008].
  3. Piotr Bojarski: Poznań. Paradoks lustracyjny na UAM. [dostęp 23 grudnia 2008].
  4. Barbara Mińska: Agent SB autorem książki o Czerwcu '56. [dostęp 23 grudnia 2008].
  5. Czerwiec '56 nie będzie kolportować książki autorstwa agenta SB. [dostęp 23 grudnia 2008].

Linki zewnętrzne