Anatomia człowieka
Anatomia człowieka - nauka o budowie narządów i układów ciała człowieka, wchodzi w skład morfologii i posługuje się metodami na poziomie makroskopowym (np. obserwacji żywych organizmów i badań sekcyjnych zwłok). Jest to anatomia opisowa zwana też anatomią klasyczną. Zajmuje się ona badaniem i opisaniem narządów, które spełniają wspólną funkcję, oraz poszczególnych części ustroju.
Ściśle związane z anatomią są:
- histologia - nauka o tkankach;
- cytologia - nauka o komórce, budowie człowieka na poziomie komórkowym;
- fizjologia - nauka o funkcjonowaniu organizmu.
Obecnie anatomia ściśle wiąże się z fizjologią, poświęcając dużo uwagi funkcji i działaniu poszczególnych narządów. Jest to anatomia czynnościowa. Anatomia i fizjologia stanowią podstawę medycyny, gdyż nie można skutecznie udzielić pomocy w chorobie nie znając dokładnie budowy i czynności organizmu zdrowego.
Inne działy anatomii to:
Anatomia opisowa, zwaną dawniej normalną, obecnie wyróżniamy:
- Anatomia prawidłowa, która zajmuje się normalnie zbudowanymi, zdrowymi osobnikami w odróżnieniu od;
- Anatomia patologiczna mającej za zadanie opisanie zmian chorobowych zachodzących w narządach podczas choroby.
- Anatomia mikroskopowa - w odróżnieniu od klasycznej anatomii, posługującej się okiem nieuzbrojonym, ten dział posługuje się mikroskopem świetlnym - histologia, lub elektronowym - cytologia, w związku z czym zajmuje się badaniem mikroskopowej struktury poszczególnych narządów. Narządy zbudowane są z tkanek, te zaś z niezwykle drobnych elementów - komórek.
- Anatomia radiologiczna - pierwotnie opisywała organizm ludzki przy użyciu zdjęć rentgenowskich układu kostnego. Ostatnio w związku z wprowadzeniem kontrastów i tomografii jej zakres znacznie się poszerzył.
- Anatomia topograficzna (po grecku topos znaczy "położenie", "miejsce", graphe - "opis") - zajmuje się położeniem poszczególnych narządów w ustroju i wzajemnym ułożeniem ich względem siebie. Doskonała znajomość anatomii topograficznej ma szczególnie duże znaczenie praktyczne dla chirurgii. Z tego względu nazywana jest również anatomią chirurgiczną.
- Anatomia plastyczna - ma na celu badanie kształtów zewnętrznych i wzajemnych proporcji poszczególnych części ciała oraz w ogóle zdobywaniem wiadomości potrzebnych dla artystów plastyków.
Nowoczesne techniki rezonansu magnetyczny i USG umożliwiają obrazowanie bez szkodliwego wpływu promieniowania rentgenowskiego na organizm.
W opisie anatomicznym używamy podwójnego nazewnictwa. Polskie nazwy i ich łacińskie odpowiedniki znajdują się w Nomina anatomica i Terminologia anatomica. Obecnie dąży się do wyeliminowania nazw własnych (głównie nazwisk) z nazw, lecz w naukach klinicznych nadal się je powszechnie stosuje.
[edytuj] Układy narządowe
Narządy ciała, zbudowane z różnych tkanek łączymy w układy narządów. Odróżniamy:
- Układ ruchu, inaczej układ szkieletowy i mięśniowy
- Układ pokarmowy, inaczej układ trawienny
- Układ nerwowy
- Narządy zmysłów
- Układ dokrewny, inaczej układ wewnątrzwydzielniczy
- Układ oddechowy
- Układ moczowo-płciowy
- Układ krwionośny, inaczej układ krążenia, naczyniowy
- Układ krwiotwórczy
- Układ odpornościowy
- Powłoka wspólna.
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Literatura
- "Atlas anatomii człowieka. Sobotta" tom I-II R. Pubst, wyd. III polskie, Elsevier Urban & Partner Wrocław 2007, [1]
- "Atlas anatomii człowieka Nettera" , F.H. Netter, wyd. I polskie, Elsevier Urban & Partner Wrocław 2008, [2]
- "Fotograficzny atlas anatomii człowieka McMinn", Mc Minn, wyd. II polskie, Elsevier Urban & Partner Wrocław 2006, [3]
- "Anatomia człowieka. Podręcznik dla studentów medycyny" W. Woźniak, wyd. II Polskie, Elsevier Urban & Partner Wrocław 2003, [4]
- "Ćwiczenia z anatomii. Sobotta", O. Kretz, wyd. I polskie, Elsevier Urban & Partner Wrocław 2008, [5]
- "Atlas anatomii ortopedycznej. Nettera" J.C. Thompson, wyd. I polskie, Elsevier Urban & Partner Wrocław 2007, [6]
- "Atlas neuroanatomii i neurofizjolohii. Nettera", D.L. Felten, R.F. Józefowicz, wyd. I polskie, Elsevier Urban & Partner Wrocław 2007, [7]
- "Atlas obrazowy anatomii człowieka", J. Weir, P. Abrahams, wyd. I polskie, Elsevier Urban & Partner Wrocław 2005, [8]
- "Anatomia na żywym człowieku. Wstęp do terapii manualnej, W. Jorritsma, wyd. I polskie, Elsevier Urban & Partner Wrocław 2004, [9]
- "Anatomia narządów wewnętrznych i układu nerwowego człowieka", Z. Ignasiak, wyd. I, Elsevier Urban & Partner wrocław 2008, [10]
- "Anatomia układu ruchu" Z. Ignasiak, wyd. I, Elsevier Urban & Partner Wrocław 2006, [11]
- "Schematy anatomiczne. Tętnice, żyły, drogi chłonne i nerwy", H. Lippert, wyd. I polskie, Elsevier Urban & Partner Wrocław 2005, [12]
- "Anatomia czynnościowa ośrodkowego układu nerwowego" Bogusław K. Gołąb, PZWL, Warszawa 1990
- "Anatomia" tom I-II H. Lippert, wyd. I polskie, Urban & Partner Wrocław 1998
- "Mała encyklopedia medycyny" tom I-III, red. nacz. T. Rożniatowski, wyd. VII, PWN Warszawa 1990, ISBN 83-01-06177-4
- "Atlas anatomii" Peter Abrahams wyd. Bertelsmann Media Sp. z o.o. Warszawa 2004
- "Anatomia człowieka" tom I-V A. Bochenek, M. Reicher, wyd. VII/IX, PZWL Warszawa 1998/1999


