Ciężkowice

	Ciężkowice
	Herb Ciężkowic
Województwo	małopolskie
Powiat	tarnowski
Gmina; - rodzaj	Ciężkowice; miejsko-wiejska
Prawa miejskie	1998
Burmistrz	Józef Szymański
Powierzchnia	9,99 km²
Położenie (punkt)	49° 48' N; 20° 58' E
Ludność (2006); • liczba; • gęstość	; 2389; 239,1 os./km²
Strefa numeracyjna; (do 2005)	14
Kod pocztowy	33-190
Tablice rejestracyjne	KTA
	Położenie na mapie Polski; ; Ciężkowice
TERC10; (TERYT)	2121516014
	Urząd miejski3 ul. Tysiąclecia 19 33-190 Ciężkowice; tel. 14 651-00-51; faks 14 651-09-44
	Strona internetowa miasta

Brak wersji przejrzanej

Skocz do: nawigacji, szukaj

Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne miejscowości o nazwie Ciężkowice.

Współrzędne: 49°48′0″N 20°58′0″E / 49.8, 20.96667

Ciężkowice - miasto w woj. małopolskim, w powiecie tarnowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Ciężkowice. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. tarnowskiego.

W 1934 roku pozbawione zostały praw miejskich; odzyskały je w 1998 roku.

Spis treści

1 Położenie
2 Historia
3 Turystyka
- 3.1 Warto zobaczyć
- 3.2 Szlaki turystyczne
4 Ciekawostki
5 Linki zewnętrzne

[edytuj] Położenie

Położone na Pogórzu Ciężkowickim nad rzeką Biała Tarnowska.

Charakter rolniczo-turystyczny.

Według danych z 31 grudnia 2006, miasto miało 2389 mieszkańców.

[edytuj] Historia

Legendy głoszą, że założycielem Ciężkowic był Cieszko, stryj Mieszka I, wędrujący wraz ze swą drużyną przez Małopolskę. Zabłądziwszy kiedyś na polowaniu, woje natknęli się na uroczą krainę. Wielu z nich ziemie te spodobały się tak bardzo, że osiedlili się tam, na cześć wodza nazywając swą osadę Cieszkowicami.

Pierwsze wzmianki o osadzie pochodzą z 1125 roku, kiedy po raz pierwszy umieszczono ją w akcie legata Idziego, z którego wynika, że wieś ta była własnością benedyktynów tynieckich.

Zezwolenie na lokację miasta wydał 29 lutego 1348 Kazimierz III Wielki. Zasadzenia miasta dokonali dwaj mieszczanie ze Starego Sącza - bracia Minard i Mikołaj. W okresie polokacyjnym funkcjonowała przejściowo również nazwa niem. Hardenberg.

Przez Ciężkowice przebiegało wiele szlaków handlowych, prowadzących z Czech i Węgier do Krakowa. Miasto posiadało prawo do organizacji cotygodniowych targów. Handlowano głównie wyrobami tkackimi i rzemieślniczymi, solą oraz produktami rolniczymi, szczególnie szeroko znanym ciężkowickim nabiałem. Sprowadzano węgierskie wina oraz konie. Do dziś co środę na rynku ciężkowickim organizowany jest targ.

W 1358 roku w Ciężkowicach wybudowano kościół pod wezwaniem św. Andrzeja i założono parafię. Już wcześniej jednak istniał tam kościół pod wezwaniem św. Krzyża, założony przez benedyktynów, który potem wyburzono. Dzisiejszy kościół pochodzi z początku XX wieku.

Ciężkowice bardzo podupadły i straciły znaczenie podczas zaborów. Znalazły się w zaborze austriackim, więc językiem urzędowym stał się niemiecki. Językiem niemieckim posługiwano się również w szkołach. Wprowadzono wtedy trzy klasy nauczania.

Do klasy elementarnej uczęszczali uczniowie w wieku 6-12 lat. Uczyli się poznawania liter niemieckich, głoskowania i czytania oraz tłumaczenia poszczególnych wyrazów z języka niemieckiego na polski.

W klasie pierwszej (8-14 lat) obowiązywał mały katechizm w języku niemieckim i polskim, czytanie niemieckie i polskie, pisanie, rachowanie, ortografia, znajomość głównych części mowy, praktyczna nauka języka niemieckiego.

Do klasy drugiej uczęszczały dzieci w wieku 10-16 lat. Uczyły się religii, ewangelii, czytania niemieckiego i polskiego, kaligrafii, ortografii i gramatyki niemieckiej.

Podczas II wojny światowej w okolicach Ciężkowic stacjonowały oddziały Armii Krajowej. W okolicy znajduje się wiele austriackich, pruskich i rosyjskich cmentarzy wojennych z okresu I wojny światowej.

Ciężkowice pozbawione zostały praw miejskich w 1934 roku (odzyskały je po 64 latach).

Na drugim brzegu rzeki - Białej, w miejscowości Kąśna Dolna znajduje się otoczony rozległym kompleksem parkowym dworek Ignacego Jana Paderewskiego.

Dworek pochodzi z początku XIX wieku. W roku 1897 został przebudowany przez nowego właściciela - Ignacego Jana Paderewskiego, któremu bardzo spodobała się okolica i który wielokrotnie przyjeżdżał do Kąśnej Dolnej pomiędzy kolejnymi podróżami. Obecnie jest to jedyna zachowana posiadłość kompozytora.

W 1903 roku Paderewski odsprzedał swą posiadłość Helenie i Włodzimierzowi Kodrębskim. Od tego czasu dworek wielokrotnie zmieniał właścicieli. W 1946 roku majątek przejął skarb państwa. Dworek podupadł. Mieściło się w nim biuro pobliskiej przetwórni owoców, szkoła podstawowa, potem ośrodek wypoczynkowy dla pracowników spółki Montin (na tyłach dworku wybudowano w tym celu stołówkę).

W 1979 roku dworek przejęło Tarnowskie Towarzystwo Muzyczne. Zajęło się odnawianiem budynku oraz parku a także gromadzeniem pamiątek po Paderewskim. Wreszcie 11 września 1998 roku Urząd Rejonowy w Tarnowie przekazał w użytkowanie dla Centrum Paderewskiego dworek wraz z przylegającym parkiem.

W mieście działa klub piłkarski KS Ciężkowianka, którego boisko co rok zalewane jest wodami rzeki Biała Tarnowska.

W 2003 roku oddano również do użytku halę sportową.

[edytuj] Turystyka

W pobliżu rezerwat przyrody Skamieniałe Miasto z licznymi ostańcami skalnymi.

Do najciekawszych obiektów miasta należą:

muzeum przyrodnicze im. Krystyny i Włodzimierza Tomków prezentujące olbrzymią kolekcję ptaków, owadów i trofeów myśliwskich;
neogotycki kościół, dawniej pod wezwaniem św. Andrzeja, w 2003 roku przemianowany na Sanktuarium Pana Jezusa Miłosiernego. Znajduje się w nim cudowny obraz Chrystusa Miłosiernego "Ecce Homo", podarowany miastu przez papieża Innocentego XI;
klasycystyczny ratusz na rynku;
drewniane domy z charakterystycznymi dla tej części Małopolski podcieniami;
stojący w centrum rynku posąg św. Floriana - patrona miasta;
przydrożne kapliczki wpisane do rejestru zabytków Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Tarnowie.
Cmentarze Wojenne nr 137, 138 ,139 i 140 z mogiłami żołnierzy I wojny światowej

W Dworku Paderewskiego odbywają się koncerty "Muzyczne Spotkania u Paderewskiego". Centrum Paderewskiego jest też organizatorem Festiwalu Muzyki Kameralnej BRAVO MAESTRO - Kąśna Dolna, pod honorowym patronatem Krzysztofa Pendereckiego.

Przez Ciężkowice przebiegają szlaki:

turystyki pieszej:
- czarny
- żółty
- Szlak Niepodległości im. I. J. Paderewskiego.
rowerowe
- "Widokowa pętla" - zielony
- "Przez rezerwat" - niebieski
- "Do źródeł Rakutowej" - czerwony
Szlak architektury drewnianej