Chryzotyl

Chryzotyl (azbest serpentynowy, azbest biały) - minerał z grupy krzemianów, zaliczany do grupy serpentynów (włóknistych). Pospolity i szeroko rozpowszechniony. Pod względem chemicznym jest to uwodniony krzemian magnezu. Zawiera ok. 40% krzemionki, tlenek magnezu i domieszki żelaza, glinu i innych metali.

Nazwa pochodzi od gr. khrysos = złoto oraz tillai = strzępki, kłaczki; tilos = włókno, nić. Nawiązuje do barwy i sposobu wykształcenia minerału.

[edytuj] Właściwości

• Wzór chemiczny: Mg₆[(OH) ₈/Si₄O₁₀] - zasadowy krzemian magnezu
• Układ krystalograficzny: jednoskośny
• Twardość: 2,5
• Gęstość: 2,45 –2,55
• Rysa: biała, jasnoszara
• Barwa: biała, szara, szarozielona, żółtobrunatna,
• Przełam: nierówny, drzazgowaty
• Połysk: jedwabisty, niekiedy tłusty
• Łupliwość: brak

Giętki, sprężysty, przeświecający, nieprzezroczysty. Czasami wykazuje podzielność na długie, cienkie, włókna.

[edytuj] Występowanie

Powstaje w wyniku hydrotermalnych przeobrażeń (w temperaturze poniżej 350 ⁰C) skał magmowych : dunitów, perydotytów.

Jest głównym składnikiem serpentynitów. Najczęściej tworzy się wskutek przeobrażenia oliwinów, piroksenów, amfiboli, niekiedy: biotytu, chlorytu.

Stanowi 93% azbestu wytwarzanego i stosowanego w przemyśle. Miejsca występowania:

Kanada – Quebec, USA –Kalifornia, Vermont, Arizona, Rosja – Ural, Zimbabwe, RPA – Transval, Wielka Brytania – Kornwalia, Austria, Słowacja, Czechy.

W Polsce: Na Dolnym Śląsku – okolice G. Ślęży k.Sobótki, G. Złote – Złoty Stok, G. Sowie.

[edytuj] Zastosowanie:

Do niedawna był stosowany jako:

• dodatek do pokryć dachowych (eternit) oraz
• tworzyw typu PCV.
• był stosowany jako materiał izolacyjny, izolator termiczny i elektryczny.
• w przemyśle papierniczym,
• jako ogniotrwały surowiec tkacki.

Po odkryciu, że może być przyczyną chorób nowotworowych i pylicy płuc jego zastosowanie uległo ograniczeniu.