Bydgoszcz

Współrzędne: 53°07′0″N 18°00′0″E / 53.11667, 18

Bydgoszcz
Herb Bydgoszczy Flaga Bydgoszczy
Województwo	kujawsko-pomorskie
Powiat	miasto na prawach powiatu
Gmina  - rodzaj	Bydgoszcz miejska
Założono	1038 (gród)
Prawa miejskie	19 kwietnia 1346
Prezydent Bydgoszczy	Konstanty Dombrowicz (e-mail)
Powierzchnia	174,57[1] km²
Położenie (punkt)	53° 07' N 18° 00' E
Wysokość	60 m n.p.m.
Ludność (VI 2008) • liczba • gęstość • aglomeracja	360 142[1] [2] 2 063,0[1] os./km² 460 608[3]
Strefa numeracyjna (do 2005)	(+48) 52
Kod pocztowy	od 85-001 do 85-915
Tablice rejestracyjne	CB
Położenie na mapie Polski Bydgoszcz
TERC10 (TERYT)	0461011
SIMC10	0928363
Urząd miejski3 ul. Jezuicka 1 85-102 Bydgoszcz tel. (+48) 52 58-58-913 Informacja (+48) 52 58-58-348 lub 0 800-800-404; faks (+48) 52 58-58-623 (e-mail)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta

Bydgoszcz (niem. Bromberg, łac. Bidgostia) – miasto w Polsce, położone nad rzeką Brdą, którego wschodni fragment graniczy na Wiśle, siedziba wojewody kujawsko-pomorskiego i największe miasto województwa kujawsko-pomorskiego^[4].

Bydgoszcz jest jednym z największych miast w Polsce (8. według liczby ludności, 360 142 mieszkańców; 10. według powierzchni, 174,57 km²)^[1]. Stanowi ośrodek gospodarczy, kulturalny i naukowy: na terenie Bydgoszczy znajdują się Uniwersytet Kazimierza Wielkiego i Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy im. J.J. Śniadeckich oraz Akademia Muzyczna i kilka niepublicznych szkół wyższych, działa także Collegium Medicum Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. Miasto stanowi siedzibę starosty powiatu bydgoskiego, a także powiatu grodzkiego. W Bydgoszczy znajduje się również Kujawsko-Pomorski Urząd Wojewódzki. Od 2004 stanowi stolicę diecezji bydgoskiej. Jest także siedzibą wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Bydgoszcz jest członkiem Unii Metropolii Polskich i Związku Miast Polskich.

Bydgoszcz posiada wiele osiedli takie jak: Szwederowo, Górzyskowo, Jachcice Kapuściska, Osowa Góra, Stary i Nowy Fordon.

Spis treści 1 Środowisko naturalne 1.1 Położenie 1.2 Rzeki 1.3 Przyroda 1.4 Parki i tereny leśne 2 Demografia 2.1 Osiedla i dzielnice 2.2 Rozwój demograficzny miasta 2.3 Gminy podmiejskie 3 Historia 3.1 Prezydenci Miasta 4 Turystyka 5 Komunikacja 5.1 Tranzyt 5.1.1 Drogi ekspresowe 5.2 Komunikacja miejska 5.3 Kolej 5.4 Lotnictwo 5.4.1 Międzynarodowy port lotniczy 5.4.2 Lotnisko aeroklubowe 5.5 Wypożyczalnie samochodów 6 Gospodarka 6.1 Centra Handlowe w mieście 6.2 Firmy lokalne 6.3 Targi 7 Kultura 7.1 Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy 7.2 Filharmonia Pomorska 7.3 Opera Nova 7.4 Chóry 7.5 Teatry 7.6 Muzea 7.7 Kina 7.8 Festiwale 7.9 Kultura współczesna 8 Edukacja 8.1 Publiczne wyższe uczelnie 8.2 Filie wyższych uczelni 8.3 Niepubliczne wyższe uczelnie 8.4 Instytuty naukowe 8.5 Szkoły artystyczne 8.6 Niższe szkolnictwo 9 Opieka zdrowotna 9.1 Pogotowie ratunkowe 10 Sport i rekreacja 10.1 Kluby sportowe 10.2 Sport wg dyscyplin sportowych 10.2.1 Koszykówka 10.2.2 Żużel 10.2.3 Piłka nożna 10.2.4 Siatkówka 10.2.5 Wioślarstwo 10.2.6 Baseball 10.2.7 Kolarstwo 10.2.8 Psie zaprzęgi 10.3 Bydgoscy mistrzowie 10.3.1 Mistrzowie Polski 10.3.2 Medaliści mistrzostw Europy 10.3.3 Medaliści mistrzostw świata 10.3.4 Medaliści igrzysk olimpijskich 10.4 Imprezy sportowe 10.5 Infrastruktura sportowa 11 Polityka 11.1 Władze samorządowe 11.2 Parlamentarzyści 11.3 Konsulat Honorowy Niemiec 11.4 Konsulat Honorowy Królestwa Belgii 12 Współpraca zagraniczna 12.1 Miasta partnerskie Bydgoszczy 13 Kościoły i związki wyznaniowe 13.1 Katolicyzm 13.2 Prawosławie 13.3 Protestantyzm 13.4 Inne 13.5 Cmentarze 14 Bydgoszcz jako garnizon wojskowy 15 Osoby związane z Bydgoszczą 15.1 Honorowi obywatele Bydgoszczy 16 Legendy i przypowieści związane z Bydgoszczą 17 Nazwę Bydgoszcz noszą 18 Przypisy 19 Zobacz też 20 Bibliografia 21 Linki zewnętrzne

[edytuj] Środowisko naturalne

Bydgoszcz leży na styku krain geograficznych: Kotliny Toruńskiej (rozciąga się od Nieszawy do Nakła nad Notecią), Doliny Fordońskiej, Doliny Noteci, Doliny Brdy, Wysoczyzny Świeckiej, Pojezierza Krajeńskiego i Pojezierza Chełmińskiego. Region ten nazywany jest kujawy północne. Historycznie była związana z Wielkopolską.

Przez Bydgoszcz przepływa Brda, która uchodzi do Wisły w Brdyujściu, wschodnia granica miasta (w dzielnicach Fordon i Brdyujście) przebiega na Wiśle, a za pomocą Kanału Bydgoskiego dotrzeć można do Noteci. Jest też malutka rzeczka Flis, przecinająca ulicę Grunwaldzką. Na zboczu górek fordońskich znajduje się źródełko "Mieczysław", które zasila krótki strumyk wypływający z gór i wpadający po kilkuset metrach do kanalizacji miejskiej.

Bydgoszcz jest otoczona ze wszystkich stron lasami. Dominują bory sosnowe, ale na północnych wysoczyznach są enklawy lasów liściastych, np. w okolicy Miedzynia, Osowej Góry, Opławca, Rynkowa, Fordonu. Na zboczu lasy są zróżnicowane gatunkowo. Z kolei w dolinie Wisły i Brdy spotkać można las łęgowy. W Rynkowie i lasach Osowej Góry znajdują się duże połacie borowin.

Bydgoszcz należy do miast o największej liczbie i powierzchni parków w Polsce (874 ha, drugie miejsce po Warszawie).W Bydgoszczy znajduje się największy park miejski w Polsce - Myślęcinek - o powierzchni 830 ha.

[edytuj] Demografia

Bydgoszcz liczy 350 315 mieszkańców: (dane z sierpnia 2008 r.) – dane te obejmują wyłącznie osoby zameldowane na pobyt stały. Oficjalne dane o ludności miasta na koniec grudnia 2007 r. (GUS) podają liczbę 361 222 osób (w tym 191 983 kobiety). Ludność w wieku produkcyjnym to 235 572 osoby, w wieku przedprodukcyjnym 61 118 osób,a w wieku poprodukcyjnym 64 532 osoby. W 2007 r. odnotowano niewielki, ujemny przyrost naturalny (-102 osoby) wynikający z nadwyżki zgonów (3 588) nad urodzeniami (3 486).

W ostatnich kilkunastu latach występuje stała tendencja wyludniania się miasta, spowodowana starzejącym się społeczeństwem i wyprowadzaniem się poza miasto do gmin ościennych (Osielsko, Białe Błota, Kruszyn, Trzciniec, Osówiec)oraz poza region. Znaczną liczbę migracji mieszkańców stanowi emigracja zarobkowa do Wielkiej Brytanii i Irlandii.[[10]]

Specyficzne położenie Bydgoszczy, nad dwiema rzekami, Brdą i Wisłą czy też Kanałem Bydgoskim oraz na dwóch wysoczyznach, skarpie północnej i południowej oraz niecce pomiędzy nimi, sprawia, iż jednoznaczny podział na dzielnice pozostał do dziś nierozstrzygnięty. Stan ten ma miejsce również ze względu na ogromną różnorodność i zawiłą historię bydgoskich osiedli, mających swe korzenie w istniejących na ich terenie folwarkach, majątkach itp.

Do początku XIX w. Bydgoszcz obejmowała miasto lokacyjne w obrębie murów miejskich oraz 3 Przedmieścia: Gdańskie, Kujawskie i Poznańskie. Od czasów Księstwa Warszawskiego (pocz. XIX w.) zaludniło się kolejne przedmieście: Okole, gdzie zbudowano Kanał Bydgoski.

W kolejnych latach przyłączano kolejne osiedla wokół historycznego Starego Miasta. Ówczesne pod bydgoskie tereny żywiołowo rozwijały się, aż do 1920, kiedy to nastąpiło 8-krotne zwiększenie powierzchni miasta. Przyłączono wreszcie tereny i tak od dawna związane z miastem, gdzie znajdowała się większość bydgoskich przedsiębiorstw przemysłowych i mieszkała większość pracowników.

W 1973 przyłączono do Bydgoszczy pobliskie miasteczko Fordon położone nad Wisłą, a 4 lata później większość terenów łączących macierzysty rdzeń miasta z Fordonem. Fordon z ok. 8-tysięcznego miasteczka rozwinął się w ciągu 35 lat w prawie 70-tysięczną dzielnicę mieszkaniową o specyficznym klimacie, położoną wśród lasów.

Tradycyjnie Bydgoszcz podzielić można na tzw. Górny i Dolny Taras (nazwy biorą się od osiedli położonych na południowej skarpie i tych położonych poniżej), zespół osiedli willowych położonych wzdłuż Kanału Bydgoskiego (zachód) i rzeki Brdy (północny zachód) oraz Wschodnią Dzielnicę opartą o Fordon. Dodatkowo można wyróżnić Północny Pas Rekreacyjny z prawie 1000 ha Leśnym Parkiem Kultury i Wypoczynku "Myślęcinek" oraz teren Zakładów Chemicznych "Zachem" w południowo-wschodniej części miasta z własną siecią dróg i linii autobusowych dla pracowników. Zakłady wykorzystują część terenu, pozostałą porasta las i znajdują się tam pozostałości niemieckiej fabryki dynamitu z czasów wojny.

p • d • e Podział administracyjny Bydgoszczy Górny Taras Babia Wieś • Bielice • Biedaszkowo • Błonie • Czersko Polskie • Glinki • Górzyskowo • Jary • Kapuściska • Łęgnowo • Szwederowo • Wilczak • Wyżyny • Zimne Wody • Wzgórze Wolności Dolny Taras Bartodzieje • Bielawy • Bocianowo • Bydgoszcz Wschód • Leśne • Okole • Skrzetusko • Stare Miasto • Śródmieście • Zawisza Dzielnica Wschodnia Akademickie • Bajka • Bohaterów • Brdyujście • Eskulapa • Fordon • Łoskoń • Mariampol • Nad Wisłą • Niepodległości • Pałcz • Powiśle • Przylesie • Sielskie • Siernieczek • Stary Fordon • Szybowników • Tatrzańskie • Wyszogród • Zofin Zachodnie osiedla willowe Czyżkówko • Flisy • Jachcice • Janowo • Miedzyń • Opławiec • Osowa Góra • Piaski • Prądy • Smukała Dolna Północny Pas Rekreacyjny Las Gdański • Myślęcinek • Rynkowo

• Wykres liczby ludności miasta Bydgoszcz na przestrzeni 4 ostatnich stuleci

Największą populację Bydgoszcz odnotowała w 1998 r. – wg danych GUS 386 855 mieszkańców^[5].

Od początku lat 90. rośnie liczba mieszkańców zurbanizowanych gmin podmiejskich powiązanych z Bydgoszczą: Osielska i Białych Błót, co jest wynikiem migracji ze ścisłych granic miasta. Od 1995 do 2005 liczba mieszkańców tych gmin wzrosła o 30 proc. Liczebność mieszkańców gmin wchodzących w skład I strefy miejskiej Bydgoszczy to ponad 20 tys. osób.

Zobacz też: Białe Błota, Brzoza, Niemcz, Osielsko, Sicienko, Zielonka.

[edytuj] Historia

Według najnowszych badań, opartych o metodę dendrochronologiczną, gród bydgoski zbudowano w roku 1038. Pierwsza wzmianka o kasztelanie bydgoskim Suzzlaus de Budegac pochodzi z 1238. Wcześniejszą genezę ma osada i zbudowany w XII w. romański kościół pw. św. Idziego. Obecność romańskiego kościoła świadczy o wczesnym zasiedleniu i znaczeniu osady na Szlaku bursztynowym. W tym miejscu omijano Wisłę, pokonując brodem Brdę.

We wczesnym średniowieczu gród graniczny na Kujawach, w XIII w. przejściowo w rękach Krzyżaków. 19 kwietnia 1346 Kazimierz III Wielki nadaje niemieckim zasadźcom, Johannowi Kesselhuth i Konradowi Prawa miejskie. W XVI w. miasto wzbogacone na handlu zbożem i solą osiągnęło na początku XVII w. maksymalną liczbę mieszkańców - niecałe 5 tysięcy, awansując do grupy średnich miast Rzeczypospolitej. W 1555 otrzymało przywilej zakazujący Żydom osiedlania się w mieście.

W latach 1772-1806 i 1815-1920 Bydgoszcz należała do zaboru pruskiego, (lata 1807-1815 to stołeczność nad departamentem w Księstwie Warszawskim). Po 1815 była stolicą jednej z dwóch rejencji Wielkiego Księstwa Poznańskiego.

W 1773 rozpoczęto budowę Kanału Bydgoskiego, który połączył Brdę z Notecią (a w konsekwencji Wisłę z Odrą). Od XIX w. znaczny rozwój, budowa linii kolejowych do Piły i – dalej – do Berlina, Gdańska, Torunia i Inowrocławia. W XIX w. najbardziej niemieckie miasto zaboru pruskiego (m.in. dzięki sztucznemu administracyjnemu odseparowaniu niemieckiego śródmieścia od polskich przedmieść), po 1920 również silny ośrodek mniejszości niemieckiej.

W granice odrodzonej Polski Bydgoszcz wróciła 20 stycznia 1920, przejęta przez wojska wielkopolskie na mocy traktatu wersalskiego. Obecność w mieście silnego garnizonu niemieckiego uniemożliwiła wcześniej słabo uzbrojonej ludności polskiej miasta wsparcie powstania wielkopolskiego, którego zasięg w szczytowym okresie walk sięgnął wsi Brzoza Bydgoska, 3 km od granic miasta. W okresie II Rzeczypospolitej straciła władze wojewódzkie (tzn. rejencyjne w epoce zaborów) na rzecz najpierw Poznania, a potem Torunia (do 1939).

3 września 1939 doszło do walk jednostek polskich z niemieckimi dywersantami wspomaganymi przez miejscowych Niemców (m.in. członków Hitlerjugend). Część pojmanych Niemców rozstrzelano, innych wysiedlono. Propaganda niemiecka nadała tym wydarzeniom nazwę "Blutsonntag" – "krwawa niedziela" – w polskich źródłach spotyka się nazwę "dywersja bydgoska". Po wkroczeniu Wehrmachtu rozpoczęły się represje na ludności polskiej za udział w "krwawej niedzieli" – egzekucje i wywózki do obozów koncentracyjnych. W czasie II wojny światowej Bydgoszcz (jako Bromberg) włączona została do prowincji Gdańsk/Prusy Zachodnie jako siedziba rejencji). Niemcy zamordowali tu ok. 37 tysięcy mieszkańców.

W 1945 przeniesiono do Bydgoszczy stolicę województwa pomorskiego z Torunia, argumentując to robotniczym charakterem miasta, sprzyjającego nowej władzy ludowej bardziej niż inteligencki i mieszczański Toruń (w woj. pomorskim Bydgoszcz znalazła się w 1938, wcześniej należała do wielkopolskiego). Do 1954 roku miasto było siedzibą wiejskiej gminy Bydgoszcz. W 1973 włączono do Bydgoszczy pobliskie miasto Fordon. Od 1 stycznia 1999 miasto jest siedzibą wojewody kujawsko-pomorskiego i rządowej administracji wojewódzkiej.

Od 10 listopada 2002 funkcję Prezydenta Miasta Bydgoszczy pełni drugą kadencję z rzędu Konstanty Dombrowicz.

W czasach wcześniejszych funkcję tę pełnili m.in. (w czasie II wojny światowej) burmistrzowie, nadburmistrzowie czy Komisarz Miasta (niem. Stadtkommissar, w okresie międzywojennym) prezydenci miasta bądź krótko po odzyskaniu niepodległości, Komisarz Generalny.

Przed 1920, gdy Bydgoszcz znajdowała się pod zaborem pruskim, w mieście władzę pełnili nadburmistrzowie (niem. Oberbürgmeister).

[edytuj] Turystyka

Wielkim atutem Bydgoszczy jest przyroda. Miasto znajduje się na styku kilku krain geograficznych, a na krajobraz wpływają 4 wielkie cieki wodne: przepływająca przez całe miasto Brda, Wisła i po części również Noteć oraz zbudowany w latach 1772-1775 Kanał Bydgoski łączący Wisłę z Odrą.

Kanał Bydgoski jest de facto śródlądowym łącznikiem pomiędzy Europą Zachodnią a Wschodnią, a jego zabytkowy system urządzeń hydrotechnicznych, jazów, śluz, wraz z otaczającym go wzdłuż brzegów parkiem sprawiają, iż od paru lat trwają starania o wpisanie Kanału na listę UNESCO.

Bydgoski krajobraz to przede wszystkim Puszcza Bydgoska, wysoczyzny, doliny, parowy, jary, wały. Na obszarze miasta można znaleźć zarówno 2,5-kilometrowy tor regatowy, grodziska z XI w. (Wyszogród) oraz z VI-X w. (Zamczysko), ostoję dzikiego ptactwa na ostrowie na Brdzie, ośrodek wypoczynkowy (Janowo), sanatorium (Opławiec), jak i mnóstwo współczesnych budowli. Bydgoskie atrakcje dopełnia Wyspa Młyńska wraz z Wenecją Bydgoską (zespół kamienic nad Młynówką przypominający włoską Wenecję) znajdujące się w ścisłym centrum (kilkaset metrów od Ratusza). Na Wyspie znajdują się też zabytkowe Spichrze oraz mennica (przez pewien okres jedyna czynna w Polsce).

Bydgoszcz jest nazywana "małym Berlinem" z uwagi na podobną zabudowę, formę domów, ich surowe bryły z czerwonej cegły i piętno gotyku które były dziełem najwybitniejszych architektów. Rozległe Śródmieście słynie przede wszystkim z secesyjnej zabudowy, jak również eklektycznej i neobarokowej.

Kilka obiektów w Bydgoszczy jest traktowanych jako symbol miasta i jednoznacznie jest kojarzonych z miastem, np. pomnik Łuczniczki z 1910, zespół spichrzy nad Brdą, dawniej monumentalna Fontanna Potop z 1904, a ostatnio nawet Przechodzący przez rzekę.

W Bydgoszczy znajduje się również regionalne Muzeum Okręgowe mieszczące się w kilku budynkach rozsianych po całym mieście, bogate Pomorskie Muzeum Wojskowe (dawniej: Muzeum Tradycji Pomorskiego Okręgu Wojskowego) oraz jedyne w Polsce działające w czynnej aptece Muzeum Farmacji.

Bydgoszcz to również mnóstwo pięknych obiektów sakralnych, 3 sanktuaria, stare średniowieczne, późnogotyckie, neogotyckie kościoły, Katedra Bydgoska z 1502, Bazylika Mniejsza pw. św. Wincentego a'Paulo, czyli jedyny w Polsce przedstawiciel stylu wzorowanego na rzymskim panteonie, czy kilka zakonów, które pozostawiły po sobie kilka obiektów, m.in. Kolegium Jezuickie z 1638 (ob. Ratusz bydgoski) czy kościół klarysek, z którego wieży codziennie w południe grany jest hejnał bydgoski.

Na przestrzeni wieków Bydgoszcz straciła wiele nieodżałowanych zabytków, m.in. średniowieczny Zamek Bydgoski (obecnie z jego cegieł zbudowano Kościół pw. św. Andrzeja Boboli), monumentalny Teatr Miejski z 1896, romański kościół pw. św. Idziego z połowy XII w., czy też kilka spalonych i zburzonych spichlerzy nad Brdą.

II wojna światowa przyniosła również swoją pożogę. Zburzono m.in. kościół jezuicki na Starym Rynku czy synagogę żydowską (zachowała się druga, mniejsza w Fordonie, która wykorzystywana była jako kino, obecnie zrujnowana). Z drugiej jednak strony w pod bydgoskich lasach Niemcy po wojnie zostawili mnóstwo potencjalnych atrakcji turystycznych:

W lasach na terenie Zakładów Chemicznych "Zachem" w południowo-wschodniej części miasta znajduje się pohitlerowska fabryka dynamitu i materiałów wybuchowych DAG, której system podziemnych tuneli ma długość blisko 2 km. Tunele budowano na czterech różnych głębokościach – w niektórych miejscach przecinają się ze sobą. Niektóre budynki stoją przy skarpach pagórkowatego terenu, więc podróż tunelem kończy się np. na czwartym piętrze innego obiektu.

Poza tym w pod bydgoskich lasach znajdują się liczne schrony, "osiedla awaryjne", budynki wojskowe, a nawet tajna wyrzutnia pocisków rakietowych. Strona polska pozostawiła po sobie wał obronny Wojska Polskiego w Kruszynie-Osówcu.

Do współczesnych atrakcji turystycznych można z pewnością zaliczyć współczesne budowle, a w szczególności budowany od 1973 roku charakterystyczny gmach Opery Nova, bydgoską Dzielnicę Muzyczną z gmachem Filharmonii Pomorskiej, bydgoski Tramwaj wodny oraz tzw. "Nowe Spichrze", czyli położony w sąsiedztwie zabytkowych spichrzy nad Brdą Bank Rozwoju Eksportu S.A. (BRE), który w 2000 uzyskał I nagrodę w ogólnopolskim konkursie "Życie w architekturze" za najlepsze obiekty zaprojektowane i zrealizowane w latach 1989-1999.

Bydgoszcz to również ogromna baza noclegowa Znajdują się tu aż 3 hotele klasy "prestiż" (4-gwiazdkowe), w tym słynny secesyjny Hotel "Pod Orłem" z 1896.

Wokół Bydgoszczy wytyczono wiele szlaków pieszych, rowerowych (przebiega tu m.in. najdłuższa w Europie Międzynarodowa Trasa Rowerowa R-1). Miasto słynie również z turystyki wodnej na Brdzie, za sprawą spływów kajakowych.

Wyspa Młyńska i Wenecja Bydgoska Zespół Wyspy Młyńskiej oraz "Wenecja Bydgoska" usytuowana jest w zakolu Brdy, na zachód od Starego Miasta. Pierwotnie składała się z trzech wysp, obecnie stanowi jedną wyspę, połączoną groblą. Zachowany historyczny układ przestrzenny wyznacza brukowana ulica Mennica. Wenecja Bydgoska to malowniczy zespół architektoniczny Starego Miasta przylegający do odnogi Brdy zwanej Młynówką, naprzeciw tzw. Wyspy Młyńskiej. Dzisiejsza zabudowa Wenecji Bydgoskiej pochodzi z XIX wieku. Część kamienic bezpośrednio graniczy z wodą. Posiada magiczny bydgoski klimat miejsca historycznego w połączeniu z pięknem parkowego otoczenia. Znajdują się tam m.in.: mennica, domy z XVIII-XIX w., spichrze XIX- pocz. XX, młyn 1851, kaszarnia z 1898. Wyspa wymaga rewitalizacji, co ma szansę stać się w najbliższych 3 latach.

[edytuj] Komunikacja

Przez Bydgoszcz przebiegają ważne drogi krajowe – DK10 z Lubieszyna do Płońska, DK5 (E-261) ze Świecia do Lubawki, DK80 z Pawłówka do Lubicza oraz DK25 z Bobolic do Oleśnicy. Bydgoszcz posiada południową obwodnicę miasta. Planowana jest budowa drogi szybkiego ruchu S5, którą ma przebiegać DK5.

[edytuj] Drogi ekspresowe

• S5 (w budowie): Nowe Marzy - Wrocław.
• S10 (planowana): Szczecin - Płońsk.

Obsługę komunikacji zbiorowej w Bydgoszczy, na zlecenie ZDMiKP, świadczy kilka firm. Wiodącym przewoźnikiem są Miejskie Zakłady Komunikacyjne MZK Bydgoszcz. Linie miejskie obsługują również: PKS Bydgoszcz spółka z o.o. i Mobilis sp. z o.o.. Na rynku znajdują się także prywatni przewoźnicy. Świadczą oni usługi busowe. W Bydgoszczy istnieje 38 linii autobusowych komunalnych oraz kilka prywatnych. Po mieście poruszać się można również 8 liniami tramwajowymi oraz tramwajem wodnym.

Władze miasta stawiają na rozwój połączeń tramwajowych. W najbliższych latach istniejąca trakcja ma zostać zmodernizowana. Planowane jest zbudowanie nowej trakcji do Dworca PKP i do Fordonu.

Obecnie unowocześniany jest taboru autobusowy oraz tramwajowy. Od marca 2007 roku z bydgoskich ulic "zniknęły" legendarne autobusy marki Ikarus z ręczną skrzynią biegów, pozostał tylko jeden tego typu a zastąpiły je Mercedesy O345G, O530 i O530G, w użyciu jest jeszcze jeden Ikarus 280 z automatyczną skrzynią. W 2008 roku na szynach pojawiły się 2 nowe tramwaje niskopodłogowe z bydgoskich zakładów PESA.

Zobacz też: tramwaje w Bydgoszczy, Bydgoski Tramwaj Wodny, komunikacja w Bydgoszczy

Bydgoszcz jest ważnym węzłem kolejowym. Przez miasto przebiega na kierunku południe-północ węglowa magistrala kolejowa łącząca Śląsk z portem w Gdyni. Kolejna linia łączy Bydgoszcz z Berlinem. W kierunku południowym wybiegają z miasta cztery inne linie kolejowe do: Szubina, dwie linie do Inowrocławia (dalej do Poznania) oraz linia łącząca Bydgoszcz z Toruniem (dalej do Warszawy). W kierunku wschodnim prowadzi jedna linia do Chełmży.

Większość linii kolejowych wymaga natychmiastowej modernizacji. W pierwszej kolejności mają być odnowione linie do Trójmiasta i Torunia. Trasę z Toruniem ma połączyć linia SKM pod nazwą BiT-City. Jej przebieg jest obecnie uzgadniany. Docelowa prędkości ma wynieść 160 km/h.

Operatorami przewozów kolejowych (pasażerskich) w województwie są dwa podmioty: Arriva PCC (na liniach nie zelektryfikowanych) z wyłączeniem trasy Bydgoszcz-Chełmża oraz na pozostałych liniach Polskie Koleje Państwowe Spółka Akcyjna.

Miasto posiada bezpośrednie połączenia kolejowe z większością dużych miast w kraju, a także Berlinem i Kaliningradem.

W granicach administracyjnych miasta znajduje się pięć dworców kolejowych: Główna, Leśna, Wschód, Bydgoszcz Emilianowo (nieczynny) i Bydgoszcz Fordon a także przystanki: Osowa Góra, Zachód, Rynkowo, Rynkowo-Wiadukt, Bielawy, Brdyujście, Łęgnowo, Akademia, Żółwin (nieczynny).

Według rozkładu 2008/2009 Bydgoszcz ma bezpośrednie połączenia (poza sezonem) z:

• Toruniem,
• Trójmiastem - 13 połączeń (w tym 3 osobowe),
• Poznaniem - 9 połączeń (w tym 3 osobowe),
• Warszawą - 9 połączeń (w tym jedno TLK),
• Łodzią - 5 połączeń,
• Lublinem - 5 połączeń,
• Katowicami - 4 połączenia,
• Olsztynem - 3 połączenia (wszystkie osobowe),
• Wrocławiem - 3 połączenia,
• Szczecinem - 2 połączenia.

Pociągiem pospiesznym można dojechać również bezpośrednio do Berlina, Chełma, Bielska-Białej, Białegostoku, Krakowa, Przemyśla, Zielonej Góry i Chojnic. W sezonie również do Kołobrzegu, na Hel, do Świnoujścia, Międzyzdrojów Zakopanego, Krynicy, Zagórza, Łeby i Jeleniej Góry. Połączenia osobowe łączą także Bydgoszcz z Piłą, Tucholą, Chełmżą, Chojnicami i Inowrocławiem.

[edytuj] Międzynarodowy port lotniczy

Międzynarodowy Port Lotniczy im. Ignacego Jana Paderewskiego Bydgoszcz-Szwederowo (kod IATA: BZG, kod ICAO: EPBY) zlokalizowany jest około 3 km na południe od centrum Bydgoszczy (połączenie zapewnia autobusowa linia nr 80). Lotnisko to, zbudowane w czasach I wojny światowej, weszło do użytku cywilnego w 1929. Obecnie posiada ono utwardzoną drogę startową o wymiarach 2500 x 60 m i jest 10. najruchliwszym portem lotniczym kraju. Zgodnie z planem rozbudowy na lata 2007-2013, zawartym na stronie internetowej portu w sekcji "Plany rozwoju", przewidywane jest przedłużenie drogi startowej i drogi kołowania, modernizacja oświetlenia nawigacyjnego, oraz rozbudowa płyty postojowej samolotów i utworzenie miejsca do ich odlodzania.

Port lotniczy obsługują loty rejsowe linii Jet Air, LOT i Ryanair. Odprawiane są także letnie loty czarterowe i loty lotnictwa ogólnego (ang.: general aviation).

[edytuj] Lotnisko aeroklubowe

Bydgoszcz posiada również drugie lotnisko, lotnisko Bydgoszcz-Biedaszkowo (kod ICAO: EPBD), będące w posiadaniu Aeroklubu Bydgoskiego i funkcjonujące jako stacjonarna baza śmigłowca LPR-u i lotnisko lotnictwa ogólnego. Lotnisko znajduję się w tym samym kompleksie co Międzynarodowy Port Lotniczy, z oddzielnym dojazdem i wejściem głównym od strony Biedaszkowa. Lotnisko posiada nieczynną betonową drogę startową na kierunku 13/31 o wymiarach 1000 x 50 metrów. Używane są oboczne pasy trawiaste o wymiarach 650 x 100, 650 x 100 i 590 x 100 m. Współrzędne geograficzne lotniska (środek nieczynnego betonowego pasa): 53°06'11" N 17°57'20" E.

Obecnie w Bydgoszczy działa szereg wypożyczalni samochodów, w tym agencje o zasięgu międzynarodowym^{[potrzebne źródło]}.

[edytuj] Gospodarka

Bydgoszcz jest ósmym miastem pod względem liczby mieszkańców w kraju i jednym z najsilniejszych na Kujawach i Pomorzu ośrodków gospodarczych.

W Bydgoszczy działa siedem centrów handlowych, także 7 hipermarketów, 5 marketów spożywczych, 5 marketów budowlanych, oraz 5 dużych sklepow elektronicznych. Planowanych jest dalsze kilkanaście. Działa tu również 7 supermarketów i ok. 30 dyskontów spożywczych.

Struktura przemysłu jest różnorodna i rozbudowana:

• przemysł chemiczny (m.in. Zachem SA, Unilever Polska, Stomil SA, Nitrochem SA, Belma, Foton, Hirsch-Pol, Pol-Trade, Pilkington Polska)
• przemysł spożywczy (m.in. Jutrzenka, Wody Mineralne Ostromecko, Global Malt Polska, Frosta, Bydmeat SA, Drobex, Tosta, Bydgoska Spółdzielnia Spożywców, Edbol,Ewans), dawniej Browary Kujawiak
• przemysł drzewny i meblarski (m.in. Bydgoskie Fabryki Mebli, Polpłyt, Helvetia Furniture)
• przemysł elektrotechniczny i telekomunikacja (m.in. PIXEL, [Tyco Electronics]], Eltra, Telefonika Kable SA, Volex, TelePlan, Jabil)
• przemysł informatyczny (m.in. Alcatel-Lucent (były Lucent Technologies), Atos Origin, Bazy i Systemy Bankowe, Spin, Post Data, ZETO SA, Unisoft, Oponeo.pl)
• przemysł transportowy (m.in. PESA SA, Wojskowe Zakłady Lotnicze nr 2 SA, Grupa PRECYZJA, Port Lotniczy Bydgoszcz SA)
• materiały budowlane (m.in. Prefabet SA, Solbet, Baumat, Cegielnie Bydgoskie SA)
• przemysł metalowy (m.in. Centrostal, Projprzem SA)
• maszyny i urządzenia elektryczne i specjalistyczne (Makrum, Elektromontaż SA, Famor SA)
• urządzenia gospodarstwa domowego, turystyczne (m.in. Dragon, Domik, Jumopol)
• artykuły papiernicze i biurowe (m.in. Bydgoskie Zakłady Papiernicze, Rystor, Pentel, Pasaco, Vaupe Polska)
• drukarnie (m.in. Ortis SA, ABEDIK)
• przemysł odzieżowy, skórzany, taśmy techniczne (m.in. Pasamon, Modus SA)
• przemysł tworzyw sztucznych (OKT ul. Mokra 3)
• chemia budowlana (Q-mar)

Usługi i otoczenie biznesu stanowią mocną stronę Bydgoszczy. W mieście znajduje się 38 banków z 116 placówkami (w tym centrala Banku Pocztowego SA) oraz 37 instytucji ubezpieczeniowych. Siedzibę swojego oddziału posiada w Bydgoszczy również jedna z największych instytucji finansowych na świecie JP Morgan Chase.

Większość zakładów rozsiana jest po całym mieście, jednakże na uwagę zasługuje teren Zakładów Chemicznych Zachem, zajmujący kilkadziesiąt kilometrów kwadratowych w południowo-wschodniej części miasta, pozostałości po niemieckiej fabryce dynamitu z czasów II wojny światowej. Teren posiada własne linie kolejowe, wewnętrzną komunikację, osiedla, a dużą jego część porastają lasy.

Co roku od 2000 Bydgoszcz poddaje się międzynarodowej weryfikacji ratingowej. W lutym 2008 agencja Fitch Ratings, podniosła ocenę ratingową Bydgoszczy z poziomu BBB- (prognoza stabilna) do BBB (prognoza stabilna).

W 2004 uruchomiono Bydgoski Park Przemysłowy (powierzchnia 283 ha), miejsce atrakcyjne dla prowadzenia działalności gospodarczej (ulgi w podatkach, ochrona, dostępne media i tereny, linia kolejowa Chorzów Batory – Tczew (magistrala węglowa), DK5, DK10, przyszłe drogi ekspresowe S10 i S5, port lotniczy Bydgoszcz z rejsami do portów przesiadkowych).

Bydgoszcz obecnie jest silnym ośrodkiem targowym w Polsce.Odbywają się tu największe i najważniejsze w Polsce targi branży wodociągowej WOD-KAN organizowane przez Izbę Gospodarczą Wodociągi Polskie. Ostatnia edycja targów zgromadziła rekordową liczbę ponad 400 wystawców. Dodatkowo w Bydgoszczy regularnie odbywają się targi Interpiek-Polgastro - spożywcze i szereg innych imprez targowych.

[edytuj] Kultura

Bydgoszcz jest znanym w kraju ośrodkiem kultury muzycznej. Również w innych dziedzinach kultury nie ma się czego wstydzić. Tradycje kulturalne sięgają okresu staropolskiego. Funkcję kulturalną wzmacnia jedyna w regionie Akademia Muzyczna.

Kontynuujące tradycje i dzieło powstałego w 1832 Towarzystwa Upiększania Miasta Bydgoszczy, Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy powołane zostało w 1923. Stowarzyszenie to wydaje mnóstwo wydawnictw poświęconych miastu (m.in. monumentalny wielojęzyczny album "Bo to jest Bydgoszcz", album "Papież Jan Paweł II w Bydgoszczy", "Muzyczna Bydgoszcz" oraz periodyki: "Kronika bydgoska" – od 1967 – i "Kalendarz bydgoski" – od 1968), organizuje liczne koncerty, konkursy dla bydgoszczan, troszczy się o ochronę miejsc pamięci i zabytków. Za pomocą szkolnych kół popularyzuje wiedzę o tradycjach Bydgoszczy wśród młodych mieszkańców miasta.

Filharmonia Pomorska im. I. J. Paderewskiego istnieje od 1953. Sala koncertowa (920 osób) zaliczana jest pod względem akustycznym do najlepszych w Europie, co potwierdzają opinie znanych twórców i krytyków muzycznych (m.in. J. Waldorffa). Z uwagi na fenomen akustyki, cieszy się zainteresowaniem sławnych artystów. Na bydgoskiej estradzie występowało wiele światowych sław, m.in. Artur Rubinstein, Benjamin Britten, Witold Małcużyński, Luciano Pavarotti, Shlomo Mintz, Mischa Maisky, Kevin Kenner, Kurt Masur, Kazimierz Kord, Jerzy Maksymiuk i Antoni Wit. W ostatnich latach gościły tu również znakomite zespoły, np.: Orkiestra Symfoniczna Radia BBC, Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia i inne.