Burkina Faso

	Le Burkina Faso; Burkina Faso
Flaga Burkina Faso	Godło Burkina Faso
	Dewiza: (fr.) Unité, Progrés, Justice; (Jedność, Postęp, Sprawiedliwość)
	Hymn: Une Seule Nuit
Język urzędowy	francuski
Stolica	Wagadugu
Ustrój polityczny	republika
Głowa państwa	prezydent Blaise Compaoré
Szef rządu	premier; Tertius Zongo
Powierzchnia; • całkowita; • wody śródlądowe	72. na świecie; 274 200[1] km²; 400 km² (0,15%)
Liczba ludności (2008); • całkowita ; • gęstość zaludnienia	64. na świecie; 15 265 000[2]▲; 56 osób/km²
Jednostka monetarna	Frank CFA (XOF)
Niepodległość	od Francji; 5 sierpnia 1960
Religia dominująca	Chrześcijaństwo i Islam
Strefa czasowa	UTC ±0
Domena internetowa	.bf
Kod samochodowy	BF
Kod telefoniczny	+226
	1 Dane podane za CIA The World Factbook (źródło:CIA) (en); 2 Dane szacunkowe na lipiec 2008 roku, podane za CIA The World Factbook (źródło:CIA) (en)

Skocz do: nawigacji, szukaj

Burkina Faso (fr. (le) Burkina Faso) – państwo w Afryce Zachodniej bez dostępu do morza. Dawniej Górna Wolta (Republique du Haute-Volta), w 1984 prezydent Thomas Sankara nadał mu nową nazwę, która oznacza "kraj prawych ludzi" w językach mossi i diula, będących głównymi rdzennymi językami kraju.

Burkina Faso, dawna kolonia francuska, uzyskała niepodległość w 1960 roku. Destabilizacja państwa w latach 70. i 80. XX w. poprzedziła wielopartyjne wybory we wczesnych latach 90.

Stolicą kraju jest Wagadugu (Ouagadougou), nazywane przez Burkińczyków Ouaga.

[edytuj] Geografia

Teren kraju jest przeważnie równinny z lokalnymi fałdowaniami, zwłaszcza w zachodniej części kraju, gdzie sięga Wyżyna Gwinejska - znajduje się tu najwyższy szczyt kraju Pic de Nakourou (Tena Kuru) - 749 m n.p.m. przy samej granicy z Mali. Nieco dalej na wschód rozciąga się pasmo Chaîne de Banfora z główną atrakcją turystyczną kraju - wodospadami Cascades de Karfiguéla. Na terenie Burkina Faso rozpoczynają swój bieg także trzy ważne rzeki regionu: Wolta Czarna, Wolta Czerwona i Wolta Biała, które zlewają się następnie, tworząc rzekę Wolta.

Naturalną szatą roślinną państwa jest sawanna. Na południowym zachodzie przy granicy z Mali oraz Wybrzeżem Kości Słoniowej występuje bujna roślinność sawannowa. Na północy natomiast rozciąga się sawanna sucha z niskimi akacjami i kolczastymi krzewami. Na północnym-wschodzie kraju występuje roślinność pustynna. Często spotykanymi tu przedstawicielami świata zwierząt są żyrafy, słonie, lwy, zebry i sępy.

[edytuj] Historia

Burkina Faso została skolonizowana w latach 90. XIX w. przez Francję, po pokonaniu miejscowych Mossi. Pierwotnie była administrowana jako część kolonii Wybrzeże Kości Słoniowej, ale już w 1919 r. została oddzielną kolonią, by później utracić ten status. Odzyskała go w 1947 r.

Burkina Faso uzyskała samorządność w 1958 r., a pełną niepodległość w 1960 r. Pierwszy przewrót wojskowy miał miejsce w 1966 r. W 1978 r. nastąpiła restauracja administracji cywilnej, ale już w 1980 r. dokonany został kolejny przewrót pod wodzą Saye Zerbo. Zamach stanu w 1983 r. pozwolił kpt. Thomasowi Sankarze przejąć władzę. W 1984 r. zmieniono nazwę kraju z Górna Wolta na Burkina Faso. Sankara został obalony w wyniku kolejnego zamachu stanu w 1987 r., a władzę przejął Blaise Compaoré, który nadal sprawuje władzę.

[edytuj] Gospodarka

Jeden z najbiedniejszych krajów świata. Jest to efekt systematycznego wzrostu liczby ludności i słabej gleby. Rolnictwo i hodowla zwierząt wytwarzają 32% produktu krajowego brutto, a trudni się nimi 80% ludności czynnej zawodowo. Główne uprawy to: sorgo, proso, kukurydza, orzeszki ziemne, ryż, i bawełna. Przemysł słabo rozwinięty, przede wszystkim tekstylny i przetwórstwa żywności. Niewielka ilość surowców naturalnych jak: miedź, żelazo, rudy manganu i najważniejsze z nich złoto. Kilkaset tysięcy osób co roku migruje do państw sąsiednich w poszukiwaniu pracy, m.in. do Wybrzeża Kości Słoniowej i Ghany.

[edytuj] Klimat

W Burkina Faso występuje klimat głównie tropikalny z dwoma bardzo odrębnymi sezonami. Pora deszczowa występuje na południu kraju od maja do października, a na północy jest krótsza i trwa od lipca do września. Sezon suchy trwa od 8 do 9 miesięcy (od października do czerwca). W porze deszczowej opady w kraju utrzymują się na poziomie między 600 a 900 milimetrów (24-35 cali). W suchej porze wieje silny, północno-wschodni wiatr Harmattan znad Sahary, który przynosi pył i piasek. Burkina Faso jest często nawiedzana przez długotrwałe susze.

Można wyróżnić trzy główne strefy klimatyczne:

sahelska: występuję w północnej części kraju i zazwyczaj poziom opadów utrzymuje się na poziomie do 600 milimetrów (24 cali) opadów rocznie. Występują wysokie temperatury od 5 do aż 47 °C (40-115 °F).
sudano-sahelska: rozciąga się między 11° 3' i 13° 5' szerokości geograficznej północnej. Występują pośrednie temperatury i opady.
sudano-gwinejska: występuje na południu kraju. Poziom opadów wynosi ponad 900 mm deszczu rocznie, a średnie temperatury są na stosunkowo niskim poziomie.

[edytuj] Demografia

W Burkina Faso szacowana średnia długość życia wynosi poniżej 50 lat. Jest to jedna z najniższych na świecie średnich długości życia. Mężczyźni żyją średnio 42 lata, a kobiety 45 lat. Mediana wieku mieszkańców wynosi poniżej 17 lat. W 2006 r. tempo wzrostu liczby ludności wynosiło 3%.