Świętosława Swatawa

Świętosława Swatawa (ur. w latach 1041-1048, zapewne 1046-1048, zm. 1 września 1126) - polska księżniczka, żona Wratysława II, pierwsza królowa Czech.

Była jedyną córką Kazimierza Odnowiciela i jego żony Marii Dobroniegi, siostrą Bolesława II Szczodrego, Władysława I Hermana, Mieszka i Ottona. Pod koniec 1062 roku została wydana za Wratysława II, księcia Czech. Małżeństwo to miało zapewnić neutralność Czech w konflikcie Polski z Niemcami. Po ślubie Świętosława przyjęła imię Swatawa (Svatava).

W 1085 roku cesarz Henryk IV nadał Wratysławowi II tytuł króla Czech (zdaniem Kosmasa z Pragi także króla Polski, lecz informacja ta jest kwestionowana przez większość badaczy). 11 czerwca 1086 roku w Pradze arcybiskup trewirski Engelbert koronował Wratysława II i Swatawę odpowiednio na króla i na królową Czech.

W 1092 roku owdowiała, ale nie zdecydowała się na powrót do ojczyzny. Pozostała w Czechach, prawdopodobnie korzystając tam z dóbr oprawnych. Co do ich położenia, wysuwa się hipotezy, że leżały we wschodniej części kraju (Antoni Gąsiorowski) albo, że stanowiły część dzielnicy znojemskiej (M. Gumowski). W czasie rządów pasierba, Brzetysława II, była odsunięta od tronu. W 1111 brała udział w negocjacjach między swoim synem Władysławem I a bratankiem, Bolesławem III Krzywoustym. W 1125 roku wraz z Ottonem, biskupem Bambergi, wpłynęła na umierającego Władysława I, aby mianował swoim następcą Sobiesława I. Istniała hipoteza, że biła własną monetę w Czechach, ale nie ma ona wystarczających podstaw. Świętosława Swatawa zmarła 1 września 1126 roku. Została pochowana w kolegiacie wyszehradzkiej.

[edytuj] Wywód rodowodowy

4. Mieszko II Lambert zm. 1034
			2. Kazimierz I Odnowiciel zm. 1058
5. Rycheza Lotaryńska zm. 1063
						1. Świętosława Swatawa
6. Włodzimierz I Wielki zm. 1015
			3. Maria Dobroniega zm. 1087
7. Anna Porfirogenetka zm. 1011 albo NN zm. po 1018

[edytuj] Potomstwo

• Bolesław, zm. 1091
• Borzywoj II
• Władysław I
• Sobiesław I
• Judyta, zm. 9 grudnia 1108, żona Wiprechta z Grójca.

[edytuj] Bibliografia

• Kosmasa Kronika Czechów
• Balzer O., Genealogia Piastów, Kraków 1895, s. 107-108.
• Gąsiorowski A., Świętosława-Svatava, (w:) Słownik Starożytności Słowiańskich, t. 5, 1975, s. 589.
• Grudziński T., Bolesław Szczodry, cz. 1, Toruń 1953, s. 67-68.
• Gumowski M., Swatawa, królowa czeska, (w:) Wiadomości Numizmatyczno-Archeologiczne, t. 17, 1935, s. 44-50.
• Jasiński K., Rodowód pierwszych Piastów, Warszawa-Wrocław (1992).