Świętobor (książę pomorski)

Świętobor (łac. Suatobor) - książę pomorski z przełomu XI i XII wieku.

Anonim zwany Gallem podaje, że został on uwięziony na Pomorzu i pozbawiony swego państwa. Wtedy z pomocą ruszył jego krewniak - Bolesław Krzywousty. Zanim jednak doszło do walki, Pomorzanie uwolnili Świętobora, a polska wyprawa zawróciła. Miało to miejsce w 1105/1106 r. Nigdy więcej źródła nie wspominają Świętobora.

Najprawdopodobniej jego dzielnica leżała na Pomorzu Zachodnim, bo tylko do tej części Pomorza Krzywousty miał dostęp z ziemi lubuskiej (w Wielkopolsce i na Mazowszu władał wówczas - do 1008 r. - Zbigniew).

Świętobor najprawdopodobniej był potomkiem księcia całego Pomorza Siemomysła (źródła 1046). Jego krewnym (synem, bratankiem?) musiał też być Świętopełk tzw. "nakielski", który wg Galla był "rodem bliski" Krzywoustemu.

Według części historyków Świętobor był przodkiem zachodniopomorskiego rodu Świętoborzyców, którzy z kolei byli krewnymi po mieczu książąt zachodniopomorskich. Z tego wynika, że pierwsi książęta Pomorza Zachodniego - Warcisław I i Racibor byli bliskimi krewnymi Świętobora.

Nie wiadomo na czym opierało sie pokrewieństwo Świętobora (i Świętopełka) z Krzywoustym. Do niedawna największą popularnością cieszyła się hipoteza, że jego przodkiem był książę gdański wymieniony w legendzie o św. Wojciechu. Książę ów miał poślubić jakąś Piastównę. Źródło to jest jednak późne i sprzeczne z najstarszymi żywotami św. Wojciecha, więc obecnie przekaz ten jest odrzucany.

W najnowszej historiografii dominuje pogląd, że Siemomysł, Świętobor i Świętopełk byli potomkami jednego z młodszych braci Bolesława Chrobrego (Świętopełka - wg E. Rymara lub Mieszka - wg B. Śliwińskiego).

[edytuj] Bibliografia

• Anonim tzw. Gall, Kronika polska, II 29.

• Labuda G., Świętobór, ks. pomorski, Słownik Starożytności Słowiańskich, t. 5, 1975, s. 583.
• E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, t. 1, Szczecin 1995; Suplement, Gdańsk 2003
• B. Śliwiński, Pomorze w polityce i strukturze państwa wczesnopiastowskiego (X-XII w.), w: KH, 107/2, 2000